Bu iki gelişme birleşince, muhalefet cephesinde milliyetçi ve öfkeli bir dalganın yayılması daha kolay hale geliyor. YENİ Parti’nin çekilmesi, süreci “iktidarın ve DEM Parti’nin işi” olarak konumlandırıyor.

İki yılı aşkın süredir devam eden “Terörsüz Türkiye” süreci, bugüne kadar birçok kırılgan an yaşamış olsa da ilk kez gerçek anlamda enfekte olmaya aday bir noktaya geldi. Bu adaylık, tek bir olaydan değil; birikmiş yapısal zaafların, yeni siyasi pozisyonların ve yükselen toplumsal öfkenin aynı anda kesişmesinden kaynaklanıyor. İktidarın İmralı ile görünürde sorunsuz ilerleyen diyalog hattı, muhalefet cephesinde artık milliyetçi ve öfkeli bir dalganın yayılmasını engelleyemeyecek bir gidişata işaret ediyor. Süreç, insanların ölmemesi ve belirli güvenlik kazanımları dışında toplumun sahiplenebileceği somut bir adıma dönüşmediği sürece, onu savunanları da atıl konumda bırakıyor. Bu yeni tablonun süreci enfekte etmemesini beklemek gerçekçi değil.

Süreç 2024 sonbaharında, Milliyetçi Hareket Partisi’nin beklenmedik açılımlarıyla başladı. Bahçeli’nin DEM Parti sıralarına yönelmesi, ardından Öcalan’ın silah bırakma çağrısı, PKK’nın fesih ilanı ve 2025 yazındaki silah yakma görüntüleri, süreci güvenlik odaklı bir zemine oturttu. Ağustos 2026’da Meclis’ten geçen çerçeve yasa, geniş bir oyla kabul edilerek hukuki bir çerçeve sağladı. Ancak bu çerçeve, silahsızlanmayı ve örgüt tasfiyesini önceliklendirirken demokratikleşme, kayyum uygulamalarının sona erdirilmesi, yargı kararlarının uygulanması ve toplumsal mutabakat gibi unsurları belirsiz bıraktı. İki yıl boyunca süreç, büyük ölçüde kapalı kapılar ardında, sınırlı aktörlerle ve “önce silahlar sussun” mantığıyla yürüdü. Toplumun büyük kesimi için somut bir kazanım ya da sahiplenilecek bir anlatı üretilemedi. Şehit ailelerinin duyguları, gazilerin hassasiyetleri, Kürt yurttaşların beklentileri ve milliyetçi kamuoyunun endişeleri aynı zeminde buluşturulamadı. Sonuç olarak süreç, güvenlik bürokrasisi ile siyasi elitler arasında ilerleyen bir “devlet projesi” olarak kaldı.

Bu yapısal zayıflık, son haftalarda iki gelişmeyle keskinleşti. Birincisi, YENİ Parti’nin izleme komisyonuna üye vermeyeceğini açıklamasıydı. Özgür Özel’in “bundan sonra kimse bizi düşünerek hesap yapmasın”, “tek başına demokrasicilik oynayanlar buyursun oynasınlar” ve “majestelerinin muhalefeti” ifadeleri, sadece teknik bir çekilme değil, sürecin meşruiyet zeminini daraltan bir siyasi mesajdı. YENİ Parti, önceki komisyon raporunu sahiplenmiş ve çerçeve yasaya destek vermişti. Şimdi ise demokratikleşme taahhütlerinin yerine getirilmediğini, kayyum uygulamalarının sürdüğünü ve muhalefetin sesini kısmaya yönelik adımlar atıldığını gerekçe göstererek geri çekiliyor. Bu, sürecin “geniş mutabakat” iddiasını zayıflatıyor. İktidar ve MHP, süreci tek başlarına ya da DEM Parti ile sınırlı bir zeminde yürütmek zorunda kalacak. Bu daralma, muhalefet cephesinde zaten var olan milliyetçi hassasiyetleri daha görünür hale getirecek.

İkinci ve belki daha belirleyici gelişme ise “fon vurgunu” skandalının yarattığı toplumsal tepkidir. Eylül ortasından beri süren, yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen, yüzlerce milyar liralık kayba yol açan ve aralarında eski bakanlar, üst düzey bürokratlar ile siyasetçilerin de bulunduğu tutuklamalarla büyüyen bu skandal, iktidar tabanında bile “24 yıllık iktidarımızın en büyük krizi” olarak anılıyor. Kamuoyu, haksız kazanç listelerinin açıklanmasını, denetim mekanizmalarının hesap vermesini ve sorumluların net şekilde ortaya çıkmasını bekliyor. Bu beklenti karşılanmadıkça öfke birikiyor. İnsanlar, kendi birikimlerini kaybederken, emekli maaşlarının erimesini, yüksek enflasyonu ve yoksulluğu yaşarken, “devletin öncelikleri” tartışmasına daha sert bakıyor. Bu ortamda İmralı hattının “sorunsuz” görünmesi, birçok kişi için “bizim sorunlarımız dururken başka bir gündeme odaklanılıyor” algısını güçlendiriyor.

Bu iki gelişme birleşince, muhalefet cephesinde milliyetçi ve öfkeli bir dalganın yayılması daha kolay hale geliyor. YENİ Parti’nin çekilmesi, süreci “iktidarın ve DEM Parti’nin işi” olarak konumlandırıyor. Fon skandalı ise genel güven erozyonunu derinleştiriyor. Daha önce süreç konusunda temkinli ya da sessiz kalan milliyetçi çevreler, artık “taviz” ve “öncelik” eleştirilerini daha yüksek sesle dile getirebilecek bir zemin buluyor. İktidarın İmralı ile yürüttüğü diyalog, her ne kadar teknik olarak devam etse de, bu dalgayı kontrol altına alabilecek siyasi esnekliği kaybediyor. Çünkü süreç, toplumun sahipleneceği somut adımlara dönüşmediği sürece savunucuları da atıl kalıyor. “İnsanlar ölmesin” argümanı önemli bir güvenlik kazanımıdır; ancak tek başına toplumsal meşruiyet üretmez. Kayyumların devam etmesi, yargı kararlarının uygulanmaması, medya üzerindeki baskılar ve ekonomik krizin derinleşmesi, süreci savunanları “ne için savunuyoruz?” sorusuyla baş başa bırakıyor.

Bu tablonun süreci enfekte etmemesini beklemek mümkün değil. Enfeksiyon, silahların yeniden konuşmasından ziyade, sürecin siyasi olarak sahiplenilemez hale gelmesi, kamuoyunda “kapalı kapılar ardında pazarlık” algısının kalıcılaşması ve muhalefetin milliyetçi kanadının bu algıyı güçlendirmesi şeklinde ortaya çıkabilir. Süreç yönetenler açısından asıl risk, güvenlik kazanımlarını korurken siyasi maliyeti yönetememek ve toplumun farklı kesimlerini ikna edecek bir anlatı üretememektir. İki yıl boyunca “önce silahlar, sonra diğer konular” sıralaması tercih edildi. Bu tercih, silahsızlanma için avantaj sağlamış olabilir; ancak toplumsal güven inşasını geciktirdi. Şimdi bu gecikmenin bedeli, yükselen öfke ve daralan meşruiyet olarak ortaya çıkıyor.

Süreç yönetenlerin bu yeni tabloyu görmeleri ve ona göre hareket etmeleri gerekiyor. Sadece teknik adımlarla, alt komisyonlarla ve MGK teyitleriyle ilerlemek artık yeterli olmayabilir. Toplumun sahiplenebileceği somut adımlar —ister demokratikleşme, ister şeffaflık, ister ekonomik ve sosyal alanda hissedilir iyileşmeler olsun— üretilmediği sürece, süreci savunanlar atıl kalmaya devam edecek ve muhalefet cephesindeki milliyetçi-öfkeli dalga güçlenecektir. Umarım süreci yönetenler bunun farkındadır. Çünkü iki yıllık bir birikimin, güvenlik kazanımlarının ve hâlâ açık olan diyalog kanalının enfekte olması, yalnızca bugünkü siyasi dengeyi değil, uzun vadeli toplumsal barış ihtimalini de zayıflatacaktır. Süreç, kapalı odalarda ilerleyen bir devlet meselesi olarak kalırsa, dışarıdaki öfke ve güvensizlik onu içeriden değil, dışarıdan aşındırmaya devam edecektir.