CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye’nin tarım, gıda ve içecek sektörünün 2024, 2025 ve 2026 yıllarının ilk 6 ayına ilişkin dış ticaret verilerini değerlendirdi. Gürer, önceki iki yılda dış ticaret fazlası veren sektörde 2026 itibarıyla tablonun tersine döndüğünü belirtti.
Gürer, 2024 yılının ilk 6 ayında 3,2 milyar dolar dış ticaret fazlası veren sektörün, 2025’in aynı döneminde de ihracatını ithalatının üzerinde gerçekleştirdiğini ancak 2026’nın ilk yarısında ithalatın ihracatı geçtiğini ifade etti.
Dengeler değişti
Gürer, “2024 yılının Ocak-Haziran döneminde Türkiye’nin tarım, gıda ve içecek sektöründe 12,9 milyar dolar ihracat, 9,7 milyar dolar ithalat gerçekleşti. Sektörün 3,2 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi. 2025 yılının ilk 6 ayında ise tarım, gıda ve içecek sektörünün 13,42 milyar dolar ihracat, 12 milyar dolar ithalat yapıldı. Yaklaşık 1,42 milyar dolarlık dış ticaret fazlası oluştu. 2025’in ilk 6 ayında da sektör dış ticaret fazlası vardı. Ancak 2026’ya geldiğimizde işler tersine döndü.” dedi.
2026’da ithalat ihracatı geride bıraktı
2026 yılının ilk 6 ayına ilişkin verilerin dikkat çekici olduğunu belirten Gürer, sektörün dönemsel ihracat ve ithalat rakamlarını şöyle sıraladı:
Ocak: 2,40 milyar dolar ihracat – 2,18 milyar dolar ithalat
Ocak-Şubat: 4,68 milyar dolar ihracat – 4,10 milyar dolar ithalat
Ocak-Mart: 6,98 milyar dolar ihracat – 6,43 milyar dolar ithalat
Ocak-Nisan: 9,52 milyar dolar ihracat – 9,25 milyar dolar ithalat
Ocak-Mayıs: 11,64 milyar dolar ihracat – 11,34 milyar dolar ithalat
Ocak-Haziran: 14,00 milyar dolar ihracat – 14,19 milyar dolar ithalat
Verilere göre 2026’nın ilk 6 ayında tarım, gıda ve içecek sektörünün dış ticaretinde yaklaşık 190 milyon dolarlık açık oluştu.
Gürer, “2024’ün ilk 6 ayında 3,2 milyar dolar fazla veren sektörün, 2025’in ilk 6 ayında yaklaşık 1,42 milyar dolar fazla vermesinin ardından 2026’nın ilk 6 ayında 190 milyon dolar açık vermesi, üzerinde ciddi biçimde düşünülmesi gereken bir durumdur.” dedi.
“Tarımda ibre daha fazla ithalata dönüyor”
Tarım ve gıda ürünlerinde ithalatın yükselmesinin yalnızca dış ticaret rakamlarıyla sınırlı bir konu olmadığını belirten Gürer, gelişmenin doğrudan üretici ve tüketiciyi etkilediğini söyledi.
Gürer, “Bakan, tarımda rekorlardan söz ediyor. Rekorlara rağmen ithalat neden artıyor? Çiftçimizin ürettiği ürün tarlada para etmiyor, girdi maliyetleri sürekli yükseliyor, buna karşılık ithalat kapısı giderek daha çok açılıyor.” ifadelerini kullandı.
“Üreticiyi korumazsanız ithalatçı olursunuz”
Tarımda üretim maliyetlerinin azaltılması, çiftçiye yeterli destek verilmesi ve ürün bazında planlı üretime geçilmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, üreticinin yüksek maliyetlerle mücadele ettiğini belirtti.
Gürer, “Çiftçiye gübre pahalı, mazot pahalı, ilaç pahalı, yem pahalı, elektrik pahalı. Sulama suyu pahalı. Üretici yüksek maliyetle üretmeye çalışırken ithalatla fiyat baskılanmaya çalışılıyor. Ancak rafa fiyatlar ithalatla da düşmüyor.” diye konuştu.
