Anayasa Mahkemesi (AYM), 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan ve sağlık çalışanlarının belirli saatlerin üzerindeki nöbetleri için ücret ödenmemesini öngören hükmü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, söz konusu düzenlemenin sağlık çalışanlarına orantısız bir yük getirdiğini belirterek Anayasa’nın “Zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18. maddesine aykırı olduğuna hükmetti.
Nöbet ücretine saat sınırlaması vardı
İptal edilen düzenleme, haftalık çalışma süresi dışında tutulan ve izinle telafi edilemeyen nöbetlerde belirli saatlerin üzerindeki süreler için ücret ödenmemesini öngörüyordu. Buna göre aile ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer sağlık kuruluşlarında ise hiçbir şekilde 130 saatten fazla tutulan nöbetler için ödeme yapılmıyordu.
Başvuru Çanakkale’den geldi
Karar, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi’nin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi’nin gündemine geldi. Mahkeme, nöbet ücretinin ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada ilgili hükmün Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vararak itiraz yoluna gitti ve dosyayı AYM’ye taşıdı.
“Orantısız külfet oluşturuyor”
Anayasa Mahkemesi yaptığı değerlendirme sonucunda söz konusu hükmün Anayasa’nın “Zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18. maddesine aykırı olduğuna karar verdi.
Yüksek Mahkeme kararında, iptali istenen düzenlemenin aile ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer yerlerde ise 130 saatten fazla süreyle tutulan nöbetler için ödeme yapılmamasını öngördüğünü belirterek şu değerlendirmeye yer verdi:
“İtiraz konusu kuralla, çeşitli sağlık kuruluşları itibarıyla ancak belirli saatlere kadar tutulan nöbetler bakımından ücret ödeneceği, bu sürelerin üzerinde nöbet tutulmasının gerekli olması durumunda ücret ödenmeyeceği öngörülmektedir. Bu haliyle kuralın Anayasa'nın 18. maddesinin gerekliliklerini karşılamadığı ve sağlık çalışanlarına orantısız bir külfet yüklediği anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 18. maddesine aykırıdır, iptali gerekir.”
