Havaların soğumasıyla birlikte grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi hastalıklardan korunmak isteyen vatandaşlar, bitkisel ürünlere ve kış çaylarına yöneliyor. Aktarlarda farklı bitkilerin bir araya getirilmesiyle hazırlanan karışımlar, özellikle kış aylarında yoğun ilgi görüyor. Ancak bu ürünlerin içeriği ve hazırlanma koşulları, tüketicilerin sağlığı açısından önemli riskleri de beraberinde getirebiliyor. İHA'da yer alan habere göre önceki yıllarda gerçekleştirilen bilimsel bir araştırma, bazı aktarlarda satılan kış çaylarının içeriğinde bulunmaması gereken maddeler olduğunu ortaya koydu. Mersin Üniversitesi ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nden bilim insanlarının ortaklaşa yürüttüğü çalışmada, 15 farklı aktardan satın alınan 11 ayrı kış çayı incelendi.
Araştırmada ürünlerin üzerindeki etiketlerde belirtilen bitkilerle paketlerin içindeki gerçek içerik karşılaştırıldı. İncelemeler sonucunda bazı karışımlarda kuş tüyü, böcek larvası, böcek yumurtası, taş ve ip gibi yabancı maddeler tespit edildi. Ayrıca ürünlerde mantar bulaşmasına ve etikette belirtilmeyen farklı bitki türlerine de rastlandı.
Kış çaylarında kuş tüyü, böcek larvası ve mantar bulaşması
Araştırmanın ayrıntılarını paylaşan Dr. Muhyettin Şentürk, çalışmanın Mersin Üniversitesi ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nden bilim insanlarının ortaklığıyla gerçekleştirildiğini belirtti. Araştırmada kendisinin yanı sıra Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Tülay Aşkın Çelik ve Doç. Dr. Özlem Sultan Aslantürk'ün de görev aldığını söyledi.
Çalışmanın temel amacının, aktarlarda satılan karışık bitki çaylarının gerçek içeriklerini belirlemek ve ambalaj üzerindeki bilgilerle karşılaştırmak olduğunu anlatan Şentürk, şu ifadeleri kullandı:
“Bizim aktarlar üzerinde yaptığımız bir çalışma var. Bitki karışımlarını inceledik. Bu çalışma iki üniversitedeki bilim insanlarının iş birliğiyle yapıldı. Mersin Üniversitesi'nden ben, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Tülay Çelik ve Doç. Dr. Özlem Sultan Aslantürk hocalarımla birlikte bu çalışmayı yaptık.
Bu çalışma kapsamında karışık bitki çaylarını, kış çayı diye geçen bu bitkileri inceledik. Paketlerin dışındaki etiketleri inceledik ve paketlerin içerisinde yer alan bitkilerle etiketteki bilgilerin eşleşip eşleşmediğini denetledik, inceledik ve belgeledik.”
Araştırma sırasında yalnızca etiket ve içerik uyumsuzluğuyla karşılaşmadıklarını, ürünlerde çeşitli yabancı maddeler de tespit ettiklerini belirten Şentürk, incelemelerin kapsamının bu nedenle genişlediğini söyledi.
"Daha çok hastalanmayın"
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de bitki çaylarının içeriğinde bulunan ve etikette belirtilmeyen bitkilerin alerjik reaksiyonlara yol açabilme ihtimali oldu. Özellikle buğday ve buğdaygiller ailesine ait bitki parçalarının bazı karışımlarda bulunduğunu belirten Şentürk, bu durumun alerjisi veya hassasiyeti bulunan kişiler açısından risk oluşturabileceğini söyledi.
Şentürk, vatandaşlara şu uyarıda bulundu:
“Dolayısıyla insanımız güvendiği bu karışımları kullandığında, iyileşmek isterken daha çok hastalanabilir. Özellikle olmaması gereken farklı bitkilerden buğdaygil üyelerini tespit ettik. Bu da buğdaygil ya da buğday alerjisi veya buğday hassasiyeti olan kişilerin, farklı bitkilere alerjisi bulunan insanlarımızın bunları kullandığında iyileşmek yerine daha çok zarar görebileceğini, alerji yaşayabileceğini öngörebiliriz. Sadece iyileşmek adına, tıbbi açıdan iyileşmek amacıyla kullanılan bu bitkisel ilaçların sağlık durumunu daha kötüye götürebileceğini de düşünmeliyiz. Bu sebeple bilinçli kullanmayı tavsiye ediyoruz.”
