Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle 2015 tarihli tebliğ yürürlükten kaldırılırken peynirlerin üretiminden tüketiciye ulaştırılmasına kadar geçen süreçte uygulanacak kurallar yeniden belirlendi.
Düzenlemeyle birlikte peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışında kalan hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Ancak çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılmasına istisna tanındı.
Yeni kurallar, tüketicilerin satın aldıkları peynirin içeriğini ve üretim özelliklerini daha kolay anlayabilmesini amaçlayan önemli değişiklikleri de beraberinde getirdi.
Çiğ sütten üretilen peynirlerde olgunlaşma şartı
Yeni tebliğe göre çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulamayacak.
Olgunlaştırılmadan satışa çıkarılacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak. Böylece peynir üretiminde kullanılan sütün işlenme yöntemi ve ürünün olgunlaşma süresi bakımından daha sıkı kurallar uygulanacak.
Peynir etiketlerinde de önemli değişikliklere gidildi. Ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerin etiketlerinde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yer alacak. Ayrıca peynirin olgunlaştırma süresinin belirtilmesi de zorunlu olacak.
Tüketiciyi yanıltabilecek nitelendirmelere de sınırlama getirildi. Buna göre etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadeler kullanılamayacak.
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanarak etikette gösterilecek.
Peynir etiketlerinde 3 milimetre şartı
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak. Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde ilave şeker oranının da belirtilmesi gerekecek.
En az 120 gün olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde "eski" ibaresi kullanılabilecek.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmadan çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde ise dikkat çeken bir zorunluluk getirildi. Bu ürünlerde "çiğ sütten üretilmiştir" ifadesi, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılacak.
Peynirin piyasaya sunuluş biçimine, üretim tekniğine, şekline ve kullanım amacına ilişkin "sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen" ve "tost, pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler de kullanılabilecek. Ancak bu ifadelerin tek başına ürün adı olarak sunulmasına, ürün adı algısı oluşturmasına veya ürün adından daha büyük puntolarla yazılmasına izin verilmeyecek.
Peynirler 10 derecenin altında muhafaza edilecek
Yeni düzenlemeyle peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arzı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi. Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak piyasaya sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması yasaklandı.
Tebliğin getirdiği yeni kurallara uyum sağlamaları için mevcut gıda işletmecilerine 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı.
Bu tarihten önce piyasaya sunulan peynirler, raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek. Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri, 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulundurulamayacak.
