Keçiören Belediyesi, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi iş birliğinde, TÜRKSOY koordinatörlüğünde düzenlenen çalıştay, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde gerçekleştirildi.
Çalıştayda Ziya Gökalp’in düşünce dünyası, eserleri, yaşadığı dönemin koşulları ve ortaya koyduğu fikirler alanında uzman akademisyenler tarafından değerlendirildi. Millet, milliyet, kültür, medeniyet, dil, eğitim ve toplum gibi temel meseleler üzerine fikirler ortaya koyan Gökalp’in Türk düşünce hayatına bıraktığı miras farklı yönleriyle ele alındı.
“Bizlere bugün bile referans olabilecek nitelikte eserler ortaya koydu”
Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Dr. Atila Zorlu, konuşmasında Ziya Gökalp’in Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve sonrasında farklı alanlarda sağladığı katkıya dikkat çekti.
Zorlu, Gökalp’in bıraktığı izlerin bugün Türk dünyasında da sürdüğünü belirterek, ortak alfabe çalışmaları, ortak üniversiteler ve farklı alanlardaki iş birliklerinin devam ettiğini söyledi.
Bilgiye ulaşmanın günümüzde çok daha kolay olduğuna dikkat çeken Zorlu, geçmişte araştırmacıların kaynaklara ulaşmak konusunda daha büyük zorluklarla karşılaştığını ifade etti. Zorlu, Ziya Gökalp’in yaşadığı dönemin şartları içerisinde ulaştığı kaynaklarla bugün dahi referans niteliği taşıyan eserler ortaya koymasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Tarihî şahsiyetlerin yaşadıkları dönemin şartları içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Zorlu, Ziya Gökalp’in Atatürk’ün düşünce dünyasında da önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Gökalp’in 48 yıllık yaşamına önemli çalışmalar sığdırdığını belirten Zorlu, eserlerinin bugün de düşünce dünyası açısından referans ve mihenk taşı niteliğinde olduğunu ifade etti.
Çalıştayın Gökalp’in düşünce dünyasının, eserlerinin ve Türk fikir hayatına bıraktığı mirasın farklı yönleriyle ele alınması açısından önemli olduğunu belirten Zorlu, öğrenci ve akademisyenlerin eğitim çalışmalarına Keçiören Belediyesi olarak destek vermeye devam edeceklerini söyledi.
“Ziya Gökalp, düşünceyi eylemle buluşturmuş müstesna bir fikir adamıdır”
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Ziya Gökalp’in Türk kültür ve fikir hayatının önemli şahsiyetlerinden biri olduğunu belirtti.
Kılınç, “Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e ülkenin önemli dönemeçlerine fikirleriyle rehberlik eden Ziya Gökalp, düşünceyi eylemle buluşturmuş müstesna bir fikir adamıdır. Gökalp’in düşünce dünyasını Atatürk ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecinden bağımsız değerlendirmek mümkün değildir. Atatürk’ün, ‘Fikirlerimin babası Ziya Gökalp’tir.’ sözü de onun fikir dünyasındaki yerini açıkça ortaya koymaktadır” dedi.
Gökalp’in yalnızca geçmişte kalmış bir düşünür olmadığını belirten Kılınç, eserleri ve fikirleriyle bugün de yeniden okunması, anlaşılması ve tartışılması gereken güçlü bir düşünce mirasına sahip olduğunu ifade etti.
“Gökalp, toplumsal bunalımlara çözüm arayan bir sosyal filozoftur”
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fulya Bayraktar ise çalıştayın ev sahibi olarak yaptığı konuşmada, Ziya Gökalp’in fikri mirasının önemine dikkat çekti.
Bayraktar, “Doğumunun 150. Yıl dönümünde Ziya Gökalp’in fikri mirasını tefekkür etmek üzere düzenlenen çalıştayımız, Türk düşünce geleneği ve felsefesinin bir muhasebesi olarak ve aynı zamanda bugün adına yeniden ortaya koyulabilecek olan medeniyet iddiamızın tecessümedeceği bir zemin olarak düşünülebilir. Gökalp, toplumsal bunalımlara çözüm arayan bir sosyal filozoftur.” ifadelerini kullandı.
“Gökalp’in dâhisi ve kahramanı Atatürk’tü”
Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğlu da konuşmasında Gökalp’in kuramcı, eğitimci, gençlik piri ve yol gösterici yönlerine dikkat çekti.
Eroğlu, Gökalp’in Türk milletinin tarih sahnesinden silinmemek için mücadele ettiği yıllarda geleceğin büyüklerini yetiştirmek amacıyla Türk mitolojisi, halk edebiyatı ve Türk kültüründen aldığı motiflerle çocuk edebiyatı oluşturduğunu anlattı.
Gökalp’in aile ve kadın konusundaki görüşlerine de değinen Eroğlu, “Türk Milleti’nin tarih sahnesinden silinmemek için direndiği o yıllarda, geleceğin büyüklerini yetiştirmek için Türk mitolojisinden, halk edebiyatı ve Türk kültüründen aldığı motiflerle çocuk edebiyatı yaratmıştı. Gökalp, ‘Ailedir bu milletin esası… Aile ne kadar kuvvetli olursa millet de o kadar kuvvetli olur. Aileyi kadın yapar, o halde millet de kadının eseridir.” der. ‘Kadın yükselmezse alçalır vatan, samimi olamaz onsuz bir irfan.” sözüyle de kız çocuklarının eğitimine verdiği önemi vurgular” dedi.
Gökalp’in 48 yıllık yaşamına çok sayıda çalışmayı sığdırdığını belirten Eroğlu, “Gökalp, bir kuramcı, eğitimci, gençlik piri ve yol gösterici olmuştur. Ancak bir dâhi 48 yıllık yaşamına bu kadar çok çalışmayı sığdırabilirdi ama onun dâhisi ve kahramanı Atatürk’tü” ifadelerini kullandı.
Yedi akademisyen Gökalp’in eserlerini değerlendirdi
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nasrullah Uzman, çalıştayın içeriğine ilişkin yaptığı açıklamada, Ziya Gökalp’in doğumunun 150. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen programa yedi farklı üniversiteden, yedi farklı branştan yedi akademisyenin katıldığını belirtti.
Uzman, akademisyenlerin kendi uzmanlık alanları kapsamında hazırladıkları özgün çalışmaları katılımcılarla paylaşacağını ifade ederek çalıştaya katkı sunanlara teşekkür etti.
İki oturum halinde gerçekleştirilen çalıştayda Ziya Gökalp’in eserlerindeki kavramsal metaforlar, modernleşme düşüncesi, din anlayışı ve milliyetçilik fikri gibi çok sayıda konu ele alındı. Gökalp’in Türk sosyolojik düşünce geleneğindeki yeri ile yaşadığı dönemde Avrupa’da sosyoloji alanında yaşanan gelişmelerin Türkiye’ye etkileri de akademisyenlerin sunumlarıyla değerlendirildi.
