Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan’ın KDP ile Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) "yeni bir demokratik ortaklık sözleşmesi imzalamaları" yönündeki çağrısına resmi bir yanıt verdi. KDP, her zaman Kürtlerin birliğinden yana olduklarını belirterek, bölgede yeni bir hükümetin kurulması için uzun süredir çaba harcadıklarını ancak sonuç alamadıklarını bildirdi.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, yaptığı açıklamada Federal Kürdistan Bölgesi'ndeki yönetimlere ve taraflara seslenerek yeni bir demokratik ortaklık sözleşmesi imzalanması çağrısında bulunmuş, "Kürtler, masaya oturmanızı bekliyor. Konuşmanızı ve uzlaşmanızı bekliyor" ifadelerini kullanmıştı.
Bakırhan, DEM Parti olarak bu süreçte üzerlerine düşen her türlü görevi ve sorumluluğu yerine getirmeye hazır olduklarını da vurgulamıştı.
KDP’den birlik vurgusu
Bakırhan’ın çağrısına hitaben yayımlanan KDP mesajında, gösterilen hassasiyet için teşekkür edilirken Kürtlerin birliğinin her zaman desteklendiği ifade edildi. Son iki yıldır KYB ile birlikte yeni bir hükümet kurmak için yoğun çaba harcandığına dikkat çekilen açıklamada, yaşanan siyasi krizin aşılması için adımlar atılmak zorunda kalındığını belirtildi.
KDP tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Kürdistan Demokrat Partisi, her zaman Kürtlerin birliğinden yana olmuştur ve iki yıldır Kürdistan Yurtseverler Birliği ile birlikte yeni bir hükümet kurmak için çaba göstermektedir. KDP, bu krize son vermek ve parlamentoyu demokratik bir şekilde yeniden işler hale getirmek zorunda kalmıştır. Kürdistan Bölgesi Hükümeti'ni kurabilmek için diğer tarafların birliğine ve desteğine ihtiyaç duyduğumuzu her zaman dile getirdik. Kürtlerin evini yeniden düzenlemek amacıyla bu yöndeki çabalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz."
Bo rêzdar kak Bakirhan, Rêz û silav Gelek sipas bo xemxwarîya cenabê we. Partîya Demokrata Kurdistanê her tim bi yekbûna kurdan re ye û ev du sal in ku hewil dide hikûmeta nû bi Yekîtiya Nîştîmanî ya Kurdistanê re ava bike. PDK neçar ma ku dawî li wê arîşê bîne û bi awayekî demokratîk parlamentoyê ji nû ve vejîne. Me her tim gotî ye ku Partî pêwîstî ya wê bi yekîtî û alîyaarî ya alîyên re heye daku Em hikûmeta Herêma Kurdistanê ava bikin û Em ê di hewldanên xwe yên di wî alî de berdewam bin ,bo rêkxistina nav Mala kurdan." Partîya Demokrata Kurdistanê her tim bi yekbûna kurdan re ye û ev du sal in ku hewil dide hikûmeta nû bi Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê re ava bike. Partîya me neçar ma ku dawî li wê arîşê bîne û bi awayekî demokratîk parlamentoyê ji nû ve vejîne. Me her tim gotî ye ku PDK pêwîstîya wê bi yekîtiya û alîkarîya aîîyên din re heye daku Em bi hev re hikûmeta Herêma Kurdistanê ava bikin û Em ê di hewldanên xwe yên di wî alî de berdewam bin bo rêkxistina nav Mala kurdan." Rêz û hurmet
— KDP ForeignRelations (@kdpfro) November 9, 2026
Kürdistan Bölgesi'nde siyasi kriz
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) KDP ile KYB arasında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar derin bir krize dönüşmüş durumdaydı. KDP Başkanı Mesud Barzani, bölgedeki siyasi krizin çözülmesi amacıyla KYB'ye çağrıda bulunarak partileriyle bir araya gelmelerini önermiş ve geniş tabanlı ulusal bir hükümet kurulması gerektiğine vurgu yapmıştı.
Kürdistan Parlamentosu’nun yaklaşık iki yıllık siyasi tıkanıklığın ardından KDP ve diğer taraflardan 52 milletvekilinin katılımıyla toplanarak Başkanlık Divanı'nı seçmesi sürecin seyrini değiştirmişti. Bu gelişmenin hemen ardından Süleymaniye'de Bafıl Talabani başkanlığında acil toplanan KYB Başkanlık Konseyi, parlamento oturumunu tanımadıklarını ve bölgesel hükümetten çekildiklerini duyurmuştu. Talabani açıklamasında, "Şu dakikadan itibaren bu hükümetten çekiliyoruz. Kendi bölgemizdeki halkımızın neye ihtiyacı varsa onu yerine getirmek için tüm gücümüzü kullanacağız" ifadelerini kullanmıştı.
Yaşanan bu gelişmelerin ardından Kürdistan Bölgesi Başbakan Yardımcısı Kubat Talabani ve hükümetteki KYB'li bakanlardan oluşan ekibin Erbil'deki ofislerini boşaltarak Süleymaniye'ye dönme hazırlığı yaptığı bildirilmişti.
Anlaşmazlığın arka planı
Kürdistan Parlamentosu, 2024 yılında yapılan seçimlerden iki yılı aşkın bir süre sonra dün toplanmış ve KDP parlamento grubu başkanı Dr. Vala Ferid, oturuma katılan milletvekillerinin oy birliğiyle parlamento başkanlığına seçilmişti. KYB ve müttefik partiler, üst düzey yönetim görevlerinin paylaşımı konusunda uzlaşmaya varılana kadar oturumun ertelenmesini talep ederek toplantıyı boykot etmişti. Ancak 100 üyeli parlamentoda toplantı yeter sayısı olan 51'in aşılmasıyla oturum gerçekleştirilmişti. Oturumun ardından KDP'den yapılan açıklamada, parlamentonun toplanmasının hiçbir tarafın zaferi veya yenilgisi olmadığı, aksine Kürdistan halkının başarısı olduğu vurgulanmıştı.
Parlamentonun yeni Başkanı Dr. Vala Ferid ise sürecin iki yıl gecikmesinin Kürdistan Bölgesi'nin anayasal statüsünün devamı üzerinde tehlike yarattığını belirterek, atılan adımın hiçbir siyasi güce veya tarafa karşı olmadığını kaydetmişti. Bugün ise yabancı ülkelerin konsolos ve temsilcileri parlamentoyu ziyaret ederek temaslarda bulunmuştu.
Kürdistan Bölgesi’nde Ekim 2024'te düzenlenen parlamento seçimlerinde KDP 39, KYB ise 23 sandalye kazanmış; KYB seçimlerde 15 sandalye elde eden Yeni Nesil Hareketi ile ittifak kurmuştu. Ancak üst düzey hükümet görevlerinin hangi formüle göre dağıtılacağına ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle seçimlerin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen yeni kabine oluşturulamamıştı. Bu süreçte KDP'li Başbakan Mesrur Barzani liderliğindeki önceki hükümet görevini sürdürürken, hükümetin hukuki statüsü Irak Federal Yüksek Mahkemesi'nde itiraz konusu olmuştu. IKBY'deki iki büyük siyasi güç olan KDP ve KYB arasındaki rekabet uzun yıllara dayanıyor.
Siyasi yetki, toprak kontrolü ve gümrük gelirlerinin paylaşımı konusundaki anlaşmazlıklar 1994'te iki parti arasında iç savaşa dönüşmüş, ABD'nin arabuluculuğuyla 1998'de Washington'da imzalanan anlaşma çatışmaları sona erdirse de bölge iki ayrı yönetim altında kalmaya devam etmişti. İki yönetim 2006'da imzalanan güç paylaşımı anlaşmasıyla resmen birleştirilse de tarafların siyasi ve güvenlik yapıları tam olarak bütünleştirilememiş; KDP Erbil ve Duhok'ta, KYB ise Süleymaniye'de güçlü konumunu korumuştu. Son siyasi kriz, bölgedeki güvenlik güçlerinin birleştirilmesi yönünde ilerleme kaydedildiği, eylül ayında daha önce KDP ve KYB ile bağlantılı olan Peşmerge birliklerinin Peşmerge İşleri Bakanlığı bünyesinde ortak bir komuta yapısı altında birleştirildiği bir dönemde yaşandı. KYB'nin hükümetten çekilme kararının bu düzenlemeyi ve bölge dengelerini nasıl etkileyeceği merakla bekleniyor.
