Belarus merkezli hacker gruplarının Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi'nin (Rosstat) sistemlerine sızarak ele geçirdiği veriler, Ukrayna savaşında hayatını kaybeden Rus vatandaşlarının sayısının 390 bini aştığına işaret ediyor.
Sızdırılan iç belgeler ve istatistikler bağımsız medya kuruluşları tarafından doğrulanmaya çalışılırken, açıklanan rakamlar savaşın ülkedeki demografik etkisine dair çarpıcı bir tablo sunuyor.
Belarus merkezli Kiberpartizany BY ve Silent Crow adlı hacker grupları, Rosstat sistemlerine büyük çaplı bir siber saldırı düzenlediklerini iddia etti. Gruplar, aralarında kurumun iç belgelerinin, demografik ve ekonomik istatistiklerin yanı sıra Rusya'nın Ukrayna savaşındaki kayıplarına ilişkin bilgilerin de bulunduğu yaklaşık 23 terabaytlık veriyi ele geçirdiklerini söylüyor.
Elde ettikleri veriler üzerinden, Rusya'nın Şubat 2022'de başlayan geniş çaplı işgalinden bu yana savaşta hayatını kaybedenlerin sayısına ilişkin kendi hesaplamalarını yapan gruplardan Kiberpartizany BY'ye göre, 27 Ağustos 2026 itibarıyla savaşta en az 393 bin 881 Rus vatandaşı hayatını kaybetti. Silent Crow ise ölü sayısını 450 bin 100 olarak hesaplıyor. İki grup arasındaki tahmin farkının, kayıpları hesaplarken farklı yöntemler kullanmalarından kaynaklandığı belirtiliyor. Kiberpartizany BY, ölüm nedeni olarak askerî faaliyetlerin veya bunların sonuçlarının gösterildiği vakaları hesaba katarken; Silent Crow ise çatışmalarda hayatını kaybedenlerin yanı sıra askerî personel arasındaki çatışma dışı kayıpları, terör eylemi olarak kaydedilen ölümleri ve Rusya'da kayıtlı olup işgal altındaki bölgelerde veya Ukrayna'da hayatını kaybeden, ancak ölüm nedeni kesin olarak belirlenemeyen kişileri de hesaplamaya dahil etti.
Rakamlar neden önemli?
Rusya, Eylül 2022'den bu yana savaşta verdiği askerî kayıplara ilişkin resmî istatistik yayımlamadı. Ayrıca Rosstat, 2024'tür itibaren ölüm nedenlerine ilişkin yıllık verileri yayımlamayı durdurdu. Bu durum, savaşın ülkenin demografik yapısı üzerindeki etkisinin bağımsız biçimde değerlendirilmesini zorlaştırdı. Bu nedenle kurumun iç istatistik verilerine erişim sağlandığı iddiası, Rusya'nın insan kayıplarının boyutunu daha doğru değerlendirmeye imkân verebilir.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, BBC Rusça Servisi ve Mediazona'nın hayatını kaybeden Rus askerlerini isimleriyle kaydettiği ortak veri tabanında, 8 Kasım itibarıyla yaklaşık 286 bin isim bulunuyordu. Ancak bu listenin, özellikle savaşın son aylarında yaşanan kayıplar bakımından eksik olduğu biliniyor. Meduza ve Mediazona'nın miras kayıtlarına ilişkin verileri inceleyerek yürüttüğü ortak bir araştırmada ise 2025 sonu itibarıyla hayatını kaybeden Rus askerlerinin sayısı yaklaşık 350 bin olarak tahmin edilmişti. Dolayısıyla hacker gruplarının tahminleri, daha önce yayımlanan bağımsız araştırmaların ortaya koyduğu rakamlarla örtüşüyor. Ancak bu durum, grupların açıkladığı her bir sayının doğruluğunu tek başına kanıtlamıyor.
Verilerin doğruluğu araştırılıyor
Meduza ve Mediazona, hacker gruplarının yayınladığı verilere eriştiklerini ve bunları doğrulamaya başladıklarını açıkladı. Gazeteciler, yalnızca belgelerin gerçek olup olmadığını değil, içerdiği bilgilerin ne ölçüde eksiksiz olduğunu da belirlemeye çalışıyor. Bu kapsamda, verilerin kasıtlı olarak değiştirilmiş olma ihtimalinin de dışlanması gerekiyor.
Ayrıca tıbbi belgelerde belirtilen ölüm nedenleri, kişinin gerçekte hangi koşullarda hayatını kaybettiğini her zaman yansıtmayabiliyor. Rosstat'ın iç veri tabanlarının, kayıp olarak kaydedilen kişiler hakkında güncel bilgiler içermediği de belirtiliyor. Bu kişilerin ölü ilan edilmesi uzun zaman alabiliyor. Bu nedenle devlet istatistik kurumunun iç verileri bile Rusya'nın askerî kayıplarına ilişkin kesin bir sayı sunmayabilir. Sızdırılan verilerin gerçekliği ve eksiksizliği doğrulanırsa, elde edilen belgeler savaşın Rusya üzerindeki demografik sonuçlarını ortaya koyan en kapsamlı bilgi kaynaklarından biri haline gelebilir.
