The Guardian tarafından yayımlanan araştırmada, İngiltere'den Türkiye'ye ihraç edilen plastik atıkların işlendiği Adana'daki geri dönüşüm tesislerinin çevresindeki su kanallarında yoğun plastik ve mikroplastik kirliliği tespit edildiği öne sürüldü. Haberde, söz konusu su yollarının yoğun yağışların ardından çevredeki tarım arazilerine taşarak Türkiye'nin en verimli tarım bölgelerinden biri olan Çukurova Ovası'ndaki sulama kanallarına bağlandığı belirtildi. Araştırmada, bu durumun tarımsal üretim ve gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceği ifade edildi.
The Guardian, araştırma sonuçlarının gelişmiş ülkelerin plastik atıklarını atık yönetimi altyapısı daha zayıf ülkelere göndermesiyle ilgili "atık sömürgeciliği" tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığını yazdı. Haberde yer alan verilere göre İngiltere, 2025 yılında sekiz yılın en yüksek seviyesine ulaşarak 675 bin ton plastik atık ihraç etti. Bu miktarın 139 bin tonunun Türkiye'ye gönderildiği aktarıldı. Aynı dönemde Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye'ye yapılan plastik atık ihracatının da bir önceki yıla göre yüzde 19 artarak 500 bin tonun üzerine çıktığı belirtildi.
Adana'ya 52 bin ton plastik atık
Araştırmada, İngiltere merkezli Çevresel Soruşturma Ajansı'nın (Environmental Investigation Agency - EIA) analizlerine yer verildi. The Guardian'ın aktardığı analize göre, Mayıs 2021 ile Temmuz 2024 arasında İngiltere'den Türkiye'ye gönderilen plastik atıkların yaklaşık yüzde 13'ü Adana'daki sekiz geri dönüşüm tesisine ulaştı. Bu dönemde 13 İngiliz şirketi tarafından Adana'daki tesislere 545 sevkiyat gerçekleştirildiği ve yaklaşık 52 bin ton plastik atık gönderildiği belirtildi. Haberde, ihracatçı şirketlerin yasa dışı faaliyet yürüttüğüne ilişkin herhangi bir iddianın bulunmadığı ifade edilirken, İngiltere mevzuatına göre şirketlerin ihraç ettikleri plastik atıkların çevreye uygun şekilde geri dönüştürüldüğünü doğrulama yükümlülüğü olduğu aktarıldı. Bu yükümlülüğün yalnızca atığın gönderilmesini değil, gönderildiği ülkede çevre standartlarına uygun biçimde işlenmesini de kapsadığı belirtildi.
Mikroplastik yoğunluğunda artış tespit edildiği belirtildi
Araştırmada görüşlerine yer verilen Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi'nden deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu, mikroplastik örneklerini kendisinin topladığını belirterek Türkiye'ye plastik atık ithalatının tamamen yasaklanması çağrısında bulundu. Gündoğdu, mikroplastik içeren atık suların sulama kanallarına bırakılmasının tarımsal kirlilik ve gıda güvenliği açısından ciddi risk oluşturduğunu ifade etti. The Guardian'ın aktardığı araştırmaya göre, geri dönüşüm tesislerinin aşağı kesimindeki kanaldan alınan su örneklerinde mikroplastik yoğunluğu, tesislerin üst bölümünden alınan örneklere göre yaklaşık 10 kat daha yüksek ölçüldü.
Araştırmada ayrıca geri dönüşüm faaliyetleriyle bağlantılı plastik peletler, plastik film parçaları ve plastik kırıntılarının da tespit edildiği belirtildi.
