Koleksiyoner ve yazar Tolga Bugakaptan, “Geçmişten Günümüze Türkiye ve İzmir’de Gazoz Tarihi” konulu söyleşide, gazozun Osmanlı’dan günümüze uzanan serüvenini detaylarıyla aktardı. Söyleşinin moderatörlüğünü EÜ Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Haluk Sağlamtimur üstlendi.
Etkinliğe, Doç. Dr. Dilek Maktal Canko ve sanatseverler ile koleksiyon meraklıları yoğun ilgi gösterdi.
İzmir’in gazoz tarihindeki önemi
Söyleşide İzmir’in gazoz sektöründeki öncülüğüne değinen Bugakaptan, şunları söyledi: “İzmir’in bu alanda lider olmasının dört temel nedeni var: Gelişmiş liman yapısı, demiryolu ağı, narenciye bolluğu ve çok kültürlü ticaret hayatı. Bir dönem İzmir’de 120’den fazla yerel gazoz markası sofraları süslüyordu. Gazoz sadece bir içecek değil; Türkiye’nin toplumsal belleği, endüstriyel tasarımı ve yerel kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır.”
Bugakaptan, gazozun toplumsal yaşamdaki yerini de örneklerle anlattı: “Gazoz bizim için en masum iddia aracımızdı. Çay bahçelerinde ‘bir gazoz, iki pipet’ demek bir sevda ilanıydı. Hamam çıkışlarının vazgeçilmezi, açık hava sinemalarının neşesiydi.”
Gazozun mimarideki yeri
Koleksiyoner, gazozun sadece içecek olmadığını, geçmişte mimari malzeme olarak da kullanıldığını vurguladı. Kütahya’dan getirdiği bir kerpiç örneğini katılımcılara göstererek, “Eskiden sıvanın tutması için duvarlara tersten gazoz kapakları çakılırdı. Bu da gazozun hayatın her alanındaki varlığını kanıtlıyor” dedi.
13 yıllık tutku: 1500 parçalık koleksiyon
2011 yılından bu yana gazoz şişesi, kapak, açacak ve efemera toplayan Bugakaptan, yaklaşık 1500 parçalık koleksiyonunun “istifçilikten” farkını, objelerin taşıdığı hikâyeleri bilmek ve paylaşmak olarak açıkladı. Bugakaptan, “Misyonum, gazozu sadece bir içecek olarak değil, toplumsal belleğin bir parçası olarak gelecek nesillere aktarmaktır” dedi.
