Körfez’de yaşanan çatışmalar, bölgenin ticaret yollarında önemli değişikliklere yol açıyor. Dubai merkezli liman işletmecisi DP World, İran ile yaşanan gerilim nedeniyle kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki riskleri azaltmak amacıyla Birleşik Arap Emirlikleri’nin doğu kıyısında yeni bir lojistik merkez kurmaya hazırlanıyor.
Financial Times’ın projeye yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre şirket, Umman Körfezi’ne açılan Füceyre Emirliği’nde sıfırdan çok amaçlı bir liman inşa edilmesi için görüşmeler yürütüyor. Ayrıca mevcut Füceyre Limanı’na yeni bir konteyner terminali eklenmesi de değerlendiriliyor.
Yükler kara yoluyla taşınacak
Planlanan tesislerle birlikte konteyner gemileri, İran ile Umman arasında yer alan Hürmüz Boğazı’na girmeden doğrudan Umman Körfezi kıyısına ulaşabilecek.
Füceyre’ye indirilen yüklerin kara yoluyla Dubai, Abu Dabi ve diğer Körfez ülkelerine taşınması hedefleniyor. Böylece bölgenin en büyük konteyner limanı olan Jebel Ali’nin Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltılacak.
BAE yönetimi, bu projeyi olası krizlere karşı enerji, gıda ve ticaret altyapısını daha dayanıklı hâle getirme stratejisinin bir parçası olarak görüyor. Ülke, petrol ve rafine ürün ihracatında da Füceyre’nin rolünü artırmak için yeni altyapı yatırımları üzerinde çalışıyor.
Jebel Ali’de büyük düşüş
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, Dubai’nin ticaret merkezi Jebel Ali Limanı’nı doğrudan etkiledi. Habere göre İran’ın boğazı kapatmasının ardından limandaki faaliyetlerde yüzde 90 ila 95 arasında düşüş yaşandı.
Çatışmalar öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 135 gemi geçerken, geçici ateşkes döneminde bu sayı ancak 40’ın üzerine çıkabildi. Son dönemde artan saldırılar ve ticari gemilere yönelik riskler, deniz trafiğini yeniden olumsuz etkiledi.
Körfez ülkelerinin gıda ve temel tüketim ürünleri tedarikinde de alternatif güzergâh arayışları başladı. Savaş öncesinde bölgenin gıda ithalatının büyük bölümü Jebel Ali gibi Hürmüz üzerinden çalışan limanlardan sağlanıyordu.
Yeni liman 18 ayda tamamlanabilir
DP World’ün Füceyre projesi için BAE yetkilileriyle yatırım modeli ve finansman seçenekleri üzerinde görüştüğü belirtiliyor. Şirket yöneticilerinden birinin değerlendirmesine göre gerekli anlaşmaların tamamlanması hâlinde limanın yaklaşık 18 ay içinde faaliyete geçmesi mümkün olabilir.
İlk aşamada yüz milyonlarca dolarlık yatırım yapılması beklenirken, kapasite ihtiyacına göre yatırım miktarının artırılabileceği ifade ediliyor.
DP World, yeni projenin Jebel Ali’nin yerine geçmesini amaçlamadığını belirtiyor. Şirket, serbest ticaret bölgesi, depolama alanları ve sanayi tesisleriyle Jebel Ali’nin Dubai ekonomisindeki merkezi konumunu koruyacağını vurguluyor.
Geçen yıl 15,6 milyon standart konteyner elleçleyen Jebel Ali, Dubai’nin küresel ticaretteki yükselişinde önemli rol oynadı. Ancak Hürmüz Boğazı’na olan coğrafi bağımlılığı, bölgedeki krizlerle birlikte yeni alternatiflerin önemini artırdı.
Denizcilik uzmanları da yaşanan krizin Jebel Ali üzerindeki etkilerinin uzun vadeli olabileceğine dikkat çekiyor. DP World, savaşın ilk döneminden itibaren bazı yükleri Füceyre ve Şarika’daki Khor Fakkan Limanı’na yönlendirmişti. Ancak kapasite sorunları, yeni altyapı ihtiyacını gündeme getirdi.
Yeni liman projesinin tamamlanmasıyla Füceyre’nin yalnızca enerji ihracatında değil, konteyner taşımacılığında da BAE’nin Hürmüz dışındaki en önemli ticaret kapılarından biri hâline gelmesi bekleniyor.
