Kamu kurumlarında taşerondan kadroya geçirilen sürekli işçilerin tayin taleplerini engelleyen yasal düzenleme, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Yüksek mahkemenin verdiği emsal nitelikteki karar, özellikle eş durumu, sağlık ve benzeri zorunlu nedenlerle yer değişikliği talep eden yüz binlerce işçi için önemli bir hukuki engelin kaldırılması anlamına geliyor.
Kararla birlikte, işçilerin makul mazeretlere dayalı yer değişikliği taleplerinin tamamen reddedilmesine yol açan düzenleme Anayasa’ya aykırı bulundu.
Yıllardır süren tayin sorunu
Sorunun kaynağı, taşerondan kadroya geçiş sürecini düzenleyen 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23’üncü maddesinde yer alan hükme dayanıyordu. Bu düzenleme, kadroya geçirilen sürekli işçilerin yalnızca daha önce görev yaptıkları ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere aynı birimde çalışmasını zorunlu kılıyordu.
Bu kural nedeniyle işçiler, eş durumu, sağlık sorunları ya da ailevi nedenler gibi haklı mazeretleri bulunsa bile başka bir kuruma veya şehre tayin talebinde bulunamıyordu. Taleplerin otomatik olarak reddedilmesi ise kamu çalışanları ile idareler arasında çok sayıda hukuki uyuşmazlığa yol açtı.
Yargıtay’dan kritik başvuru
Söz konusu düzenleme yargı süreçlerinde de tartışma konusu oldu. Dosyaları inceleyen Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi, kuralın temel hak ve özgürlüklerle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu.
Başvuruda, işçilerin hiçbir istisna olmaksızın yer değişikliği yapamamasının ölçülülük ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğu vurgulandı. Yüksek mahkeme de yaptığı inceleme sonucunda bu görüşe katılarak ilgili hükmü iptal etti.
Yeni düzenleme için 9 ay süre
AYM kararında, kamu kurumlarının işleyişinin korunmasının önemli olduğu ancak her tayin talebinin kurum düzenini bozacağı varsayımının doğru olmadığı belirtildi. Mahkeme, makul ve haklı gerekçelere dayanan taleplerin idare tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan iptal kararının hemen yürürlüğe girmesi yerine, oluşabilecek hukuki boşluğun önüne geçmek amacıyla Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmedildi.
Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisinin, sürekli işçilerin tayin süreçlerini düzenleyen yeni bir yasal çerçeve oluşturması bekleniyor.
Karar, yıllardır ailelerinden ayrı şehirlerde çalışmak zorunda kalan birçok işçi için umut yarattı. Yeni düzenlemeyle birlikte, sağlık, eş durumu ve benzeri zorunlu nedenlere dayalı tayin taleplerinin artık idare tarafından somut şekilde değerlendirilmesi ve gerektiğinde yargı denetimine açık olması öngörülüyor.
