AK Parti TBMM grubu ve Sağlık Bakanlığı, Türkiye'de tütün ürünü kullanım yaşının düşmesi ve artan sağlık harcamaları üzerine kapsamlı bir kanun teklifi taslağı hazırlıyor. Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni düzenleme, özellikle işletmelerin açık ve kapalı alanlarındaki sigara tüketim kriterlerini yeniden belirlerken kurallara uymayanlara yönelik yaptırımları ciddi oranda artırmayı hedefliyor.
Gençler ve kadınlar arasında tütün kullanımı alarm veriyor
Sağlık Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen güncel araştırmalar, tütün bağımlılığının özellikle gençler arasında tehlikeli boyutlara ulaştığını ortaya koyuyor. Yapılan tespitlere göre, Türkiye’de sigaraya başlama yaşı ortalama 17’ye kadar gerilemiş durumda. 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ü tütün ürünlerini bakkal ve market gibi noktalardan kolayca tedarik edebildiğini belirtiyor.
Bunun yanı sıra, son 13 yıllık veriler incelendiğinde 15-24 yaş aralığındaki genç kadınlarda sigara kullanım oranının iki katından fazla arttığı görülüyor. Tütün kaynaklı hastalıkların tedavisi için ise genel bütçeden yıllık yaklaşık 30 milyar dolar sağlık harcaması yapılıyor. Yetkililer, bu olumsuz tablonun önüne geçebilmek adına yasal önlemlerin ve saha denetimlerinin eş zamanlı olarak sıkılaştırılacağını vurguluyor.
Üzerinde çalışılan yasal düzenleme, özellikle sosyal alanlarda sigara içmeyen vatandaşları korumayı amaçlayan katı kurallar içeriyor:
• Kapalı alan tanımı değişiyor: Kafe, lokanta ve restoran gibi yiyecek-içecek sektöründe hizmet veren işletmelerde "kapalı alan" tanımı yeniden yapılacak. İşletmelerin büyüklüğüne göre sigara içilebilecek alanlar tamamen ayrıştırılacak.
• Açık alanlara sınırlandırma: Mevcut uygulamada sigara içilebilen açık alanlarda da serbest dönem kapanıyor. Mekanların açık kısımlarında herkesin her yerde sigara içmesi engellenecek ve tütün tüketimi için özel bölümler tasarlanacak.
• Kamusal alan düzenlemesi: Okul, hastane, spor tesisleri ve çocuk oyun parkları gibi hassas alanlarda sigara kullanımına yönelik kısıtlamalar çok daha katı standartlara bağlanacak.
• Kimlik kontrolü ve satış: Dijital kimlik doğrulaması taleplerine rağmen, mevcut sistemde fiziksel kimlik ibrazı uygulamasına devam edilecek. Satıcılar, yaş sınırından şüphe duydukları her durumda kimlik talep etmek zorunda olacak ve 18 yaş altı satışlara yönelik cezalar katlanarak artacak.
• Elektronik sigara durumu: Hali hazırda Türkiye'de satışı yasak olan elektronik sigara ve türevleri (likit akışlı veya ısıtılan tütün ürünleri) kaçak yollarla ülkeye sokulsa da bu taslağın kapsamına alınmayacak; mevcut yasak statüsü korunacak.
Kanun teklifinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki 2027 yılı bütçe görüşmelerinin ardından genel kurulun gündemine getirilmesi planlanıyor.
