Yabancılara yatırım karşılığında Türk vatandaşlığı verilmesinin önü 2016 yılında açıldı.28 Temmuz 2016'da Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesinde yapılan değişiklikle, Türkiye'de belirli miktarda yatırım yapan yabancıların istisnai yolla Türk vatandaşlığı kazanabilmesine imkan sağlandı. 12 Ocak 2017'de yayımlanan yönetmelikle yatırım yoluyla vatandaşlık için gerekli şartlar belirlendi. İlk düzenlemede, Türkiye'de en az 1 milyon dolar değerinde taşınmaz satın alan ve bu taşınmazı 3 yıl satmama taahhüdü veren yabancıların vatandaşlık kapsamında değerlendirilmesi öngörüldü.
Önce 250 bin sonra 400 bin dolar!
Taşınmaz yoluyla vatandaşlık için gereken yatırım miktarı 19 Eylül 2018'de 250 bin dolara indirildi. 2022'de yapılan düzenlemeyle bu tutar 400 bin dolara yükseltildi. Mevcut düzenlemeye göre en az 400 bin dolar değerinde uygun bir taşınmaz satın alıp 3 yıl satmama taahhüdü verenler yatırım yoluyla vatandaşlık kapsamında değerlendirilebiliyor.
Bunun yanında;
- En az 500 bin dolar sabit sermaye yatırımı yapmak,
- En az 50 kişilik istihdam oluşturmak,
- Türkiye'deki bankalara en az 500 bin dolar yatırıp 3 yıl tutmak,
- En az 500 bin dolarlık devlet borçlanma aracı veya yatırım fonu satın alarak 3 yıl elde tutmak,
- Belirlenen şartlarla 500 bin doları bireysel emeklilik sistemine yatırmak da diğer vatandaşlık seçenekleri arasında bulunuyor.
174 bin 567 kişi yatırımla vatandaş oldu
DW'nin haberine göre İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin mayıs ayında yaptığı açıklamaya göre, yatırım yoluyla vatandaşlık programının ilk sonuçları 2018'de alınmaya başlandı. Çiftçi'nin verdiği bilgilere göre bugüne kadar 51 bin 762 yatırımcı ve 122 bin 805 aile bireyi olmak üzere toplam 174 bin 567 kişi yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazandı. Bu süreçte Türkiye'ye 16 milyar 74 milyon dolarlık yatırım getirildi.
10 yılda 562 bin 701 kişi vatandaşlık kazandı
Türkiye'de 2016-2025 yılları arasında yetkili makam kararıyla 562 bin 701 kişi sonradan Türk vatandaşlığı kazandı. Aynı dönemde 213 bin 444 kişi yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kaybetti. Vatandaşlık kazananlar arasında yatırım yoluyla vatandaşlık alan yabancıların yanı sıra başka yollarla vatandaşlık kazanan kişiler de bulunuyor. Dönemin İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya da 2024 yılı Ağustos ayı itibarıyla geçici koruma kapsamında bulunan veya daha önce bulunmuş 238 bin 733 Suriye uyruklu kişinin Türk vatandaşlığına geçtiğini açıklamıştı.
En fazla 2019'da verildi
2016-2025 döneminde yetkili makam kararıyla en fazla vatandaşlık 2019 yılında 79 bin 757 kişiyle verildi. Bu yılı;
- 2020: 79 bin 720
- 2021: 70 bin 514
- 2025: 48 bin 334
- 2024: 34 bin 683
kişiyle vatandaşlık kazanımı izledi. Vatandaşlığını kaybedenlerin sayısı ise 2018'de 33 bin 62 ile dönem içerisindeki en yüksek seviyeye çıktı. 2025'te vatandaşlığını kaybedenlerin sayısı 9 bin 980 oldu.
TBB'nin davası sonuçlanmadı
Yatırım yoluyla vatandaşlık uygulaması Türkiye Barolar Birliği'nin (TBB) de yargıya taşıdığı konular arasında yer aldı. TBB, 2022'de düzenlemenin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay'da dava açtı. Birlik, vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin temel şartların kanunla düzenlenmesi gerektiğini savundu. Danıştay 10. Dairesi 18 Mayıs 2023'te yürütmenin durdurulması talebini oyçokluğuyla reddetti. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da TBB'nin itirazını 1 Kasım 2023'te dava açma ehliyeti yönünden reddetti. Danıştay 10. Dairesi 11 Eylül 2025'te düzenlemenin iptali istemini de TBB'nin dava açma yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle reddetti. Bu karara yapılan itirazın ise henüz sonuçlanmadığı belirtildi.
