Dünya genelinde her yıl yüz binlerce yılan ısırması vakası kayıtlara geçerken, tıp dünyasından ilk yardım kitlerinde sıkça karşılaşılan "zehir pompaları" hakkında dikkat çeken bir uyarı geldi. Acil tıp uzmanları ve zehir danışma merkezlerinin değerlendirmelerine göre, vakumlu cihazların zehri vücuttan söküp alma kapasitesi bulunmuyor; klinik etkinliği ise yüzde 0 olarak ölçülüyor.
Yılan zehrinin enjeksiyondan sonraki ilk üç dakika içinde lenfatik sisteme yayılmaya başladığına dikkat çekilirken, vakum yönteminin yalnızca yüzeydeki kan ile doku sıvısını çektiği kaydedildi.
Zehir pompalarının sunduğu yüksek emiş gücünün bölgedeki hasarı daha da derinleştirdiği tespit edildi. Yılan zehrinde yer alan protein parçalayıcı enzimlerin vakum uygulaması nedeniyle tek bir noktada toplanarak bölgesel doku ölümünü (nekroz) hızlandırdığı vurgulandı.
Bunun yanı sıra zehir nedeniyle zayıflayan dokulara uygulanan basınca bağlı olarak damarların çatladığı ve geniş çaplı kan toplanmalarının oluştuğu bildirildi. Yetkililer, sonuç vermeyen vakumlama yöntemleriyle zaman kaybetmenin hastanın acil tıbbi müdahaleye ulaşmasını geciktirdiğinin altını çizdi.
Dünya genelindeki sivil savunma ve ilk yardım protokollerinde; yarayı kesmek, emmek, turnike bağlamak ve vakum uygulamak kesinlikle yapılmaması gereken hatalı işlemler listesinde yer alıyor.
Uzmanlar, yılan ısırması vakasıyla karşılaşılması halinde izlenmesi gereken doğru adımları şu şekilde açıkladı:
Hastayı Hareketsiz Tutun: Kalp atış hızını düşük seviyede tutabilmek amacıyla hasta hareket ettirilmemeli ve yatay pozisyonda dinlendirilmelidir.
Aksesuarları Çıkarın: Olası şişme riskine karşı yüzük, saat ve dar giysiler vakit kaybetmeden çıkarılmalıdır.
Bölgeyi Temizleyin: Isırılan alan su ve sabunla yıkanmalı, alkolsüz dezenfektanla temizlendikten sonra steril bir bezle kapatılmalıdır.
Hafifçe Yükseltip Sabitleyin: Isırılan bölge sabit tutulmalı ve vücut seviyesinin hafifçe üzerinde konumlandırılmalıdır.
Madde Kullanımından Kaçının: Aspirin benzeri kan sulandırıcı ilaçlar, anti-enflamatuarlar, alkol ve kafein tüketiminden uzak durulmalıdır.a
