Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın geçen yıl başlattığı denetimler, 2026 yılı bütçesinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor. Şubat ayı bütçe gerçekleşmelerine göre, fiziki denetimlerin yanı sıra yapay zekâ destekli incelemeler sayesinde para cezaları 1 trilyon 49 milyar liraya ulaştı. Bu tutar, toplam 6 trilyon 973 milyar liralık gelir tahakkuku içinde kayda değer bir pay oluşturuyor. Yılın tamamı için öngörülen bütçe gelir hedefi ise 16 trilyon 82 milyar lira.
Vergi cezalarında rekor artış
Toplam para cezalarının yaklaşık yüzde 60,7’si vergi cezalarından oluşuyor. Şubat ayında 637 milyar 316 milyon lira tahakkuk eden vergi cezaları, yılın tamamı için öngörülen 146 milyar 42 milyon liralık hedefin yüzde 436,3 üzerine çıktı. Bu artışın büyük kısmı denetimlerden kaynaklanan cezalarla gerçekleşti. Belge düzenine uymama, fiş kesmeme ve sevk irsaliyesi düzenlememe gibi usulsüzlükleri kapsayan “diğer vergi cezaları” kaleminde ise çarpıcı bir artış yaşandı. Yılın tamamı için 41 milyar 966 milyon lira öngörülen tutar, yüzde 1437 artışla 603 milyar liraya ulaştı.
Trafik cezaları ve MTV
Karayolları Trafik Kanunu’nda 27 Şubat 2026’da yapılan düzenleme ile artırılan trafik cezalarının bütçeye etkisi henüz görülmedi. Bazı cezaların 160 bin liraya kadar yükseltilmesi sonrası etkilerin mart ayı verilerinde yansıtılması bekleniyor. Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) kalemi ise şubat ayında yıllık hedefin yüzde 105 üzerine çıktı. Ancak MTV’nin yılda iki kez tahakkuk ettiği dikkate alındığında bu artışın dönemsel olduğu vurgulandı.
Bütçe açığı ve ceza gelirleri
Merkezi yönetim bütçesi 2025’te 1 trilyon 799 milyar 130 milyon lira açık vermişti. Ocak ayında ise 214 milyar 543 milyon lira açık açıklanmıştı. Şubat ayında cezalardaki yükselişle birlikte bütçede 24,4 milyar lira fazla verilmesi, ceza gelirlerinin bütçe açığını kapatma rolünü ortaya koydu.
