Plan ve Bütçe Komisyonu’nda en düşük emekli aylıklarının 23 bin 552 TL’ye yükseltilmesini öngören kanun teklifi, Milli Eğitim Kültür ve Gençlik Komisyonu’nda ise üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencilere yeniden eğitim hakkı verilmesini içeren düzenleme ele alınacak.
TBMM Genel Kurulu’nda bu hafta görüşmelerine başlanacak olan 12. Yargı Paketi, yargının "daha etkin ve verimli" işlemesini sağlamaya yönelik düzenlemelerin yanı sıra Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği bazı hükümlere ilişkin yeni düzenlemeleri de içeriyor. Birçok kanunda değişiklik öngören teklife göre, yazılı yargılama usulündeki davalarda duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Bu sürenin aşılması halinde hakim yazılı olarak gerekçe açıklamak zorunda olacak. Elektronik ortamda duruşmaya katılan kişiler için bazı işlemler dışında fiziki imza zorunluluğu kaldırılacak.
"IBAN dolandırıcılığı" için yeni düzenleme
Teklif kapsamında kamuoyunda “IBAN dolandırıcılığı” olarak bilinen suçla ilgili de yeni düzenleme yapılacak. Banka hesaplarını bilinçli şekilde başkalarına kullandıranlara yönelik Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına ilişkin 158’inci maddeye yeni bir fıkra eklenecek. Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak yalnızca “banka hesaplarını başkasına vermekle sınırlı olması halinde” gerçekleşirse verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarından haklarında hüküm verilmiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıkların dosyaları hakkında bozma kararı verilecek. Bu dosyalara ilk derece mahkemeleri yeniden bakacak.
Davaların kapsamı değişecek
Teklifle, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’da da düzenlemeye gidilecek. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek. Hakimler ve Savcılar Kanunu’nda yapılacak düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası uygulanacak.
Kanuni faiz sisteminde değişiklik yapılacak
12. Yargı Paketi kapsamında Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda “kanuni faiz” konusunda yeni bir sistem getirilecek. Düzenlemeye göre faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı esas alınarak belirlenecek. Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken durumlarda, miktarın sözleşmeyle belirlenmemiş olması halinde ödeme yıllık olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden yapılacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, moleküler genetik inceleme sonucunda elde edilen verilerin saklanması ve imha edilmesine ilişkin kurallar belirlenecek. Bazı durumlarda veriler herhangi bir süre beklenmeden silinecek. Mahkumiyet veya davanın düşmesi gibi durumlarda ise veriler, kararın kesinleşmesinden itibaren 20 yıl süreyle saklanacak.
Bilgisayarlarda yapılan arama ve el koyma işlemleri sonucunda elde edilen veriler için de yeni saklama süreleri getirilecek. Bu veriler, kararın kesinleşmesinden itibaren 15 yıl boyunca muhafaza edilecek ve sürenin sonunda Cumhuriyet savcısının huzurunda imha edilecek.
Teklif, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulamasında da değişiklik öngörüyor. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği kötü muamele kapsamındaki suçlarda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması uygulanamayacak. Kaçak sanıklara ise belirli şartlarla yeniden yargılama talep etme hakkı getirilecek.
En düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL olacak
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 14 Temmuz Salı günü, ağırlıklı olarak ekonomiye ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşülecek. Torba teklif olarak hazırlanan ve 30 maddeden oluşan düzenlemeyle en düşük emekli aylığının 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye yükseltilmesi öngörülüyor.
Teklif kapsamında sinema ve turizm sektörüne yönelik destek düzenlemeleri de yer alıyor. Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanunu’nda yapılacak değişiklikle bakanlığın döner sermaye gelir kalemi genişletilecek. Medya hizmet sağlayıcıları ve internet platformlarının yıllık net satışlarından yüzde 2 oranında pay alınarak sinema desteklerine aktarılacak. Böylece dijital platform gelirleri yeni sinema içeriklerinin üretiminde kullanılacak ve sinema sektörü için dengeli ve sürdürülebilir bir katkı mekanizması oluşturulacak. Teklifle, yıl sonuna kadar turizm tesislerine personel başına aylık yaklaşık 3 bin 500 lira prim desteği ödenmesi de düzenleniyor.
Trafik ihlallerine yönelik yeni düzenlemeler
Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 17’nci maddesi, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenlenecek. Aday sürücü belgelerinin iptal şartları doğrudan kanun metnine işlenerek yasal çerçeveye kavuşturulacak. Drift atma ve makas atma gibi trafik güvenliğini ağır şekilde tehlikeye düşüren, sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren ihlaller de aday sürücü belgesinin iptal nedenleri arasına eklenecek.
Siber Güvenlik Başkanlığı’na yeni yetkiler
Torba teklifle Siber Güvenlik Başkanlığı’na yeni yetkiler verilecek. İnternet alan adlarına ilişkin strateji ve politika belirleme ile düzenleme yapma yetkisi Siber Güvenlik Başkanlığı’nın görev alanına dahil edilecek. Başkanlık, yükümlülüklerini yerine getirmeyen internet sitelerine ihlal başına 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulayabilecek.
Üniversiteden atılan öğrencilere dönüş imkanı
TBMM Milli Eğitim Kültür ve Gençlik Komisyonu’nda salı günü, üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencilerin eğitimlerine yeniden dönebilmelerine yönelik düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ele alınacak. 28 maddeden oluşan teklif, öğrencilerle ilgili düzenlemelerin yanı sıra akademik çalışmalarla ilgili etik hükümleri de içeriyor.
Daha önce çıkarılmış af düzenlemelerinden yararlanmamak şartıyla lisans, ön lisans, lisans tamamlama ve lisansüstü düzeyde üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencilere yeniden eğitimlerine dönebilme hakkı verilecek. Düzenlemeden yararlanmak isteyen öğrenciler, 4 aylık süre içerisinde ilişiklerinin kesildiği üniversitelere başvurabilecek. Akademik etik ilkelerinin ve akademik emeğin korunması amacıyla disiplin hükümleri de genişletilecek. Başkalarının ürettiği yayın ve tezleri unvan veya derece almak amacıyla kullananlara verilen meslekten çıkarma cezasına, bu usulsüz yayın ve çalışmaları para karşılığı veya ücretsiz olarak başkaları adına yapan, üreten veya bu fiillere aracılık eden akademik personel de dahil edilecek.
Devlet üniversiteleri farklı ülkelerde kampüs açabilecek ve tesis kurabilecek. Böylece hem bulundukları ülkelerde hem de Türkiye’den üniversite sınavıyla gidecek öğrencilere hizmet verilmesi sağlanacak. Anadolu’daki üniversitelerde görev yapan öğretim üyelerinin, emeklilik hakkını kazandıktan sonra sözleşmeli olarak akademik kariyerlerine 2 yıl süreyle devam edebilmeleri öngörülüyor.
Üniversiteler ile Sağlık Bakanlığı’na bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi alan hekimlerin döner sermaye ek ödemelerine ilişkin yaşanan sorunlar giderilecek. Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına, 3 yılı aşmamak ve tüm özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın onayıyla aylıklı izin verilebilecek.
