Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan bir şempanze grubunda, uzun yıllara yayılan ve ölümcül sonuçlar doğuran grup içi çatışma tespit edildi.
Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan Ngogo şempanze grubuna ilişkin yürütülen araştırma, aynı topluluğa ait bireylerin birbirine karşı sistematik saldırılar düzenlediğini ortaya koydu. Bilim insanları, bu durumu şempanzeler arasında nadir görülen bir “iç savaş” olarak nitelendirdi.
The Guardian’ın aktardığına göre, primatolog Aaron Sandel 2015 yılında yaptığı gözlemler sırasında grubun alışılmadık derecede gergin davrandığını tespit etti. Şempanzelerin birbirlerine güven verme davranışları sergilemesi, daha sonra yaşanacak uzun süreli çatışmanın ilk işaretleri olarak değerlendirildi.
Araştırmacılar, 1995 ile 2015 yılları arasında uyum içinde yaşayan grubun sosyal yapısında ani bir değişim yaşandığını belirledi. 2018 yılına gelindiğinde ise grup “batı” ve “merkez” olmak üzere ikiye ayrıldı.
24 saldırı, en az 24 ölüm
Bölünmenin ardından batı grubunun, yedi yıl içinde merkez grubuna yönelik 24 organize saldırı gerçekleştirdiği kaydedildi. Bu saldırılarda en az 7 yetişkin erkek ve 17 yavru olmak üzere toplam 24 şempanzenin hayatını kaybettiği belirtildi.
“İnsan davranışına benziyor”
Bilim insanları, aynı grubun üyelerinin birbirine saldırmasının son derece nadir görüldüğünü vurgularken, bu tür çatışmaların insanlardaki iç savaşlara benzerlik taşıdığına dikkat çekti. Araştırmacılar, komşu bireylerin birbirini hedef almasının insan davranışına benzer özellikler gösterdiğini ifade etti.
Uzmanlara göre, grubun parçalanmasında sosyal hiyerarşideki değişim, liderlik mücadelesi ve yaşlı bireylerin ölümü etkili oldu. Ayrıca 2017’de yaşanan bir hastalık salgınının da bölünmeyi hızlandırmış olabileceği değerlendiriliyor.
Araştırma, bu tür çatışmaların nadir görülmesine rağmen, orman tahribatı, iklim krizi ve hastalıklar gibi insan kaynaklı etkilerin şempanzelerin sosyal yapısını bozarak benzer olayların artmasına yol açabileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu durumun nesli tehlike altındaki şempanzeler için ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.
