ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan tedarik sorunları, jet yakıtı fiyatlarında sert yükselişe yol açtı. Ton fiyatı kısa sürede 830 dolardan 1500 doların üzerine çıktı. Hava yolu şirketleri, maliyet baskısının artacağını, bilet fiyatlarının yükselebileceğini ve uçuş iptallerinin gündeme gelebileceğini belirtiyor. Wizz Air, artan yakıt giderlerinin yıllık kârını 50 milyon euro azaltabileceğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı krizi ve etkileri
Körfez bölgesi, Avrupa’nın havacılık yakıtı ithalatının yaklaşık yüzde 50’sini karşılayan kritik bir tedarik merkezi olarak öne çıkıyor. Ancak bölgedeki gerilim, yakıtın büyük kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen etkisiz hale getirdi. United Airlines yöneticileri, bilet fiyatlarının yakın dönemde yükselebileceğini bildirirken, bazı uzmanlar fiziki yakıt kıtlığının uçuş iptallerine yol açabileceğini belirtiyor.
Jet yakıtı fiyatları, saldırılardan önce ton başına 830 dolar seviyesindeyken, kriz sonrası 1500 doların üzerine çıktı. Bu, sektörün 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşından sonraki en yüksek fiyatlar arasında yer alıyor. Energy Intelligence verilerine göre Kuveyt’teki Al-Zour Rafinerisi tek başına Avrupa’nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yüzde 10’unu karşılıyor.
Şirketlerin maliyet ve hedge stratejileri
Yakıt maliyetleri, hava yolu şirketlerinin toplam giderlerinin yüzde 20 ila yüzde 40’ını oluşturuyor. Birçok şirket, riskleri azaltmak için fiyat sabitleme ve finansal türev araçları kullanıyor. Fitch’in araştırma notuna göre, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’daki hava yolu şirketlerinin çoğu yakıt riskine karşı yüksek seviyede korunmuş durumda. Hedge seviyeleri önümüzdeki üç ay için yüzde 50’den yüzde 80’in üzerine kadar değişiyor.
