NASA’nın Perseverance keşif aracından elde edilen yeni veriler, Mars’ın geçmişte bugünkünden çok daha ıslak ve jeolojik açıdan hareketli bir gezegen olabileceğine ilişkin yeni ipuçları sundu.
21 Eylül’de Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan araştırma, Jezero Krateri’nin iç kenarındaki “Margin Unit” adı verilen bölgeye odaklandı. Perseverance’ın 2023’ten bu yana incelediği alanda, bilim insanları başlangıçta eski göl kıyısında oluşmuş tortul kayaçlarla karşılaşmayı bekliyordu. Ancak araç bunun yerine magmatik kayaçlar ve bunların içinde farklı dönemlere ait su hareketlerinin izlerini buldu.
Perseverance’ın SuperCam cihazıyla 185’ten fazla kaya hedefinin incelenmesi sonucunda, bölgedeki kayaçların en az üç ayrı su sürecinden geçtiği belirlendi.
İlk evrede karbondioksit bakımından zengin yeraltı sularının olivin mineraliyle tepkimeye girmesi sonucunda karbonat mineralleri oluştu. Daha sonraki bir dönemde Jezero’daki eski gölün etkisiyle bazı kayaçlarda silika birikti. Araştırmacılar son aşamada ise kalsiyum sülfat ve florit içeren mineral damarları tespit etti. Florit, Dünya’da çoğunlukla sıcak suyun volkanik kayaçlar içinde dolaştığı hidrotermal sistemlerle ilişkilendiriliyor.
Dünya’daki hidrotermal sistemler mikroorganizmaların yaşayabildiği ortamlar oluşturabildiği için, Mars’taki benzer eski su sistemleri gezegenin geçmişte yaşama elverişli koşullar taşıyıp taşımadığını araştıran bilim insanları açısından önem taşıyor.
Araştırmacılar suyla etkileşimlerin hangi tarihlerde gerçekleştiğini henüz kesin olarak belirleyemedi. Ancak bulgular, Margin Unit’in yalnızca eski bir göl kıyısı olmadığını; yeraltı suyu, yüzey suyu ve sıcak akışkanların farklı dönemlerde kayaçlarla etkileşime girdiği karmaşık bir jeolojik bölge olduğunu gösteriyor.
Araştırmanın başyazarı Candice Bedford, Mars yüzeyinin yörüngeden yapılan gözlemlerden beklenenden daha karmaşık sonuçlar verdiğini belirterek, çalışmanın Jezero Krateri’ndeki su tarihinin ve erken Mars’ın yaşanabilirliğinin yeniden değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini söyledi.
