Kültür ve Turizm Bakanlığı, YENİ Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal'ın, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından ihtiyaç sahibi engelli bireyler ile anne veya babasını kaybetmiş çocuklara verilen muhtaç aylığına ilişkin soru önergesini yanıtladı. Bakanlık, 2026 yılı itibarıyla toplam 6 bin 911 kişinin muhtaç aylığından yararlandığını ve 589 kişilik boş kontenjan bulunduğunu açıkladı.
Tanal, önergesinde muhtaç aylığı kontenjanlarının ihtiyaca göre belirlenmesi, başvuruların zamanında sonuçlandırılması ve iller arasındaki dağılımın adil ölçütlere dayanması gerektiğine dikkat çekti. Şartları taşıdığı hâlde yalnızca kontenjan yetersizliği nedeniyle aylık alamayan kişilerin bulunup bulunmadığını soran Tanal, başvuru sayıları, ret gerekçeleri, bekleyen dosyalar ve ayrılan kaynaklara ilişkin ayrıntılı bilgi istedi.
2026 yılında 6 bin 911 kişi aylık alıyor
Bakanlığın yanıtında, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 2022 yılında alınan Bakanlık Makamı Oluru ile muhtaç aylığı kontenjanının 5 binden 7 bin 500'e çıkarıldığı belirtildi.
2026 yılı itibarıyla 3 bin 389 engelli vatandaşın, 3 bin 522 yetim çocuğun muhtaç aylığı aldığı bildirildi. Böylece toplam yararlanıcı sayısı 6 bin 911'e ulaştı.
Bakanlık, muhtaç aylığı için 2024 yılında 5 bin 684, 2025 yılında 3 bin 495, 2026 yılında ise 2 bin 350 başvuru yapıldığını açıkladı. Aynı yıllarda sırasıyla 2 bin 415, bin 643 ve 970 başvurunun iptal edildiği kaydedildi.
954 kişinin aylık bağlama işlemi sürüyor
Bakanlığın verdiği bilgilere göre, 2026 yılı itibarıyla 589 kişilik boş kontenjan bulunuyor. Buna karşın aylık bağlama işlemleri devam eden kişi sayısı 954 olarak açıklandı.
Vakıflar Bölge Müdürlüklerinin söz konusu başvurularla ilgili inceleme ve araştırmalarını sürdürdüğü belirtildi. Ancak yanıt metninde, boş kontenjan bulunmasına rağmen aylık bağlama işlemi devam eden başvuruların neden henüz sonuçlandırılmadığına ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi.
Başvurular hangi gerekçelerle reddediliyor?
Bakanlık, muhtaç aylığı başvurularının reddedilmesine neden olan kriterleri de sıraladı. Buna göre başvuru sahibinin başka bir gelir veya aylık hakkından yararlanması, uzun vadeli sigorta kolları kapsamında sigortalı çalışıyor olması, muhtaçlık şartlarını taşımaması veya kanunla bakım altına alınmış olması ret gerekçeleri arasında yer alıyor.
Yetim çocuklarda yaş sınırlarının aşılması da başvurunun reddedilmesine neden oluyor. Buna göre erkek veya kız çocuklarının 18 yaşını, örgün lise ve dengi öğrenimde 20 yaşını, örgün yükseköğrenimde ise 25 yaşını tamamlaması durumunda aylık hakkı sona eriyor.
Ayrıca başvuru sahibinin üzerine kayıtlı lüks sınıf araç bulunması veya aracının kasko ya da rayiç değerinin yönetmelikte belirlenen muhtaç aylığı tutarının 170 katını aşması da ret gerekçeleri arasında gösterildi.
İnternet üzerinden başvuru yapılamıyor
Tanal, soru önergesinde Vakıflar Yönetmeliği'nin 74'üncü maddesinde internet üzerinden başvuru imkânı öngörülmesine rağmen kurumun güncel bilgilendirmesinde şahsen veya posta yoluyla başvuru yapılmasının istendiğine dikkat çekti.
Bakanlık, başvuru için gerekli form ve belgelerin kurumun internet sitesinde bulunduğunu, ancak özellikle engelli vatandaşların sağlık kurulu raporlarının asıl veya onaylı suretini sunmaları gerektiğinden başvuruların şahsen ya da posta yoluyla yapılmasının zorunlu olduğunu bildirdi.
Bölge müdürlüklerine ulaşmakta güçlük yaşayan ihtiyaç sahipleri için ise ilçelerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile mahalle muhtarlıklarının yönlendirme desteği sağladığı ifade edildi.
Bakanlığın yanıtında, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında muhtaç aylığı için ayrılan toplam bütçe, fiilen yapılan ödemeler, kullanılmayan ödenekler ve başvuruların ortalama sonuçlandırılma sürelerine ilişkin ayrıntılı rakamlara yer verilmedi.
Bakanlığın açıkladığı verilere göre, Türkiye genelinde 6 bin 911 kişi muhtaç aylığından yararlanıyor. İllere göre dağılım şöyle:
Adana: 102 kişi
Adıyaman: 84 kişi
Afyonkarahisar: 48 kişi
Ağrı: 65 kişi
Aksaray: 51 kişi
Amasya: 39 kişi
Ankara: 528 kişi
Antalya: 168 kişi
Ardahan: 35 kişi
Artvin: 57 kişi
Aydın: 57 kişi
Balıkesir: 176 kişi
Bartın: 13 kişi
Batman: 97 kişi
Bayburt: 8 kişi
Bilecik: 5 kişi
Bingöl: 61 kişi
Bitlis: 137 kişi
Bolu: 35 kişi
Burdur: 34 kişi
Bursa: 203 kişi
Çanakkale: 58 kişi
Çankırı: 44 kişi
Çorum: 47 kişi
Denizli: 33 kişi
Diyarbakır: 330 kişi
Düzce: 29 kişi
Edirne: 102 kişi
Elazığ: 77 kişi
Erzincan: 17 kişi
Erzurum: 178 kişi
Eskişehir: 47 kişi
Gaziantep: 184 kişi
Giresun: 63 kişi
Gümüşhane: 73 kişi
Hakkari: 72 kişi
Hatay: 133 kişi
Iğdır: 60 kişi
Isparta: 37 kişi
İstanbul: 531 kişi
İzmir: 120 kişi
Kahramanmaraş: 31 kişi
Karabük: 8 kişi
Karaman: 49 kişi
Kars: 47 kişi
Kastamonu: 66 kişi
Kayseri: 166 kişi
Kırıkkale: 43 kişi
Kırklareli: 54 kişi
Kırşehir: 23 kişi
Kilis: 12 kişi
Kocaeli: 36 kişi
Konya: 143 kişi
Kütahya: 71 kişi
Malatya: 148 kişi
Manisa: 48 kişi
Mardin: 74 kişi
Mersin: 52 kişi
Muğla: 18 kişi
Muş: 61 kişi
Nevşehir: 45 kişi
Niğde: 62 kişi
Ordu: 80 kişi
Osmaniye: 71 kişi
Rize: 41 kişi
Sakarya: 38 kişi
Samsun: 164 kişi
Siirt: 59 kişi
Sinop: 20 kişi
Sivas: 120 kişi
Şanlıurfa: 172 kişi
Şırnak: 73 kişi
Tekirdağ: 28 kişi
Tokat: 144 kişi
Trabzon: 164 kişi
Tunceli: 28 kişi
Uşak: 43 kişi
Van: 87 kişi
Yalova: 15 kişi
Yozgat: 56 kişi
Zonguldak: 13 kişi
