Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının dördüncü ve son Enflasyon Raporu'nu yarın kamuoyuyla paylaşacak. TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın sunacağı rapor, yılın geri kalanına ilişkin enflasyon görünümünün yanı sıra 2027 ve 2028 yıllarına yönelik beklentilere de ışık tutacak.
Piyasaların toplantı öncesindeki en önemli gündem maddesi, Merkez Bankası'nın 2026 yıl sonu enflasyon tahminini değiştirip değiştirmeyeceği olacak. TCMB, 13 Ağustos 2026'da gerçekleştirdiği üçüncü Enflasyon Raporu toplantısında yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltmişti. Böylece önceki raporda açıklanan tahmine göre 2 puanlık yukarı yönlü güncelleme yapılmıştı.
Karahan, aynı toplantıda enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15'e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9'a gerilemesini beklediklerini açıklamıştı. Orta vadede enflasyonun yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanması hedeflenmişti. Ancak ekim ayı enflasyon verileri ve piyasa beklentileri, yüzde 28'lik tahminin yeniden değerlendirilmesini gündeme getirdi. Yarın açıklanacak raporda yıl sonu tahmininin korunması veya yukarı yönlü güncellenmesi ihtimalleri yakından izlenecek.
TCMB 2021'den bu yana enflasyon tahminlerini birçok kez yükseltti
Merkez Bankası'nın son yıllardaki enflasyon tahminleri, gerçekleşen fiyat artışları ve ekonomik gelişmeler doğrultusunda birçok kez yukarı yönlü revize edildi. Şahap Kavcıoğlu'nun başkanlığı döneminde, 2021-2023 yılları arasında yayımlanan 10 Enflasyon Raporu'nun tamamında yıl sonu enflasyon tahminleri yukarı çekildi. 2022 yılının başında yüzde 23,2 olarak açıklanan yıl sonu tahmini, aynı yılın son raporunda yüzde 65,2'ye kadar yükseldi. Hafize Gaye Erkan'ın başkanlığı döneminde Temmuz 2023'te yapılan güncellemeyle 2023 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 22,3'ten yüzde 58'e çıkarıldı. Fatih Karahan döneminde de 2024-2026 yılları arasında enflasyon tahminlerinde yukarı yönlü revizyonlar yapıldı. 2026 yılı için başlangıçta yüzde 9 olarak açıklanan tahmin, mayıs ayında yüzde 26'ya, 13 Ağustos 2026 tarihindeki üçüncü Enflasyon Raporu toplantısında ise yüzde 28'e yükseltildi.
Böylece Merkez Bankası'nın son yıllardaki tahmin güncellemeleri, enflasyonla mücadelede karşılaşılan güçlükleri ve fiyatlama davranışlarındaki değişimleri yeniden gündeme taşıdı.
Son revizyonda enerji ve gıda fiyatları etkili oldu
TCMB'nin ağustos ayında 2026 yıl sonu enflasyon tahminini 2 puan artırmasında enerji fiyatları, ithalat maliyetleri, gıda enflasyonu ve yönetilen-yönlendirilen fiyatlara ilişkin varsayımlardaki değişiklikler etkili oldu. Karahan, motorin ve doğal gaz fiyatlarıyla enerji dışı emtia fiyatlarındaki görünümün tahmin güncellemesinde belirleyici olduğunu açıklamıştı. Eşel mobil uygulamasına yönelik düzenlemelerin etkisi de hesaplamalara dahil edilmişti. Bunun yanı sıra gıda fiyatlarına ilişkin varsayımların yükseltilmesi ve yönetilen-yönlendirilen fiyatlardaki gelişmeler de yıl sonu tahmininin artırılmasında rol oynadı. Yeni raporda 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerinin yanı sıra enerji, gıda ve ithalat fiyatlarına ilişkin varsayımlar da yakından takip edilecek.
Sıkı para politikasının ne kadar süre devam edeceği, iç talepteki gelişmeler, fiyatlama davranışları ve enflasyon beklentilerinin seyri de Karahan'ın açıklamalarında öne çıkması beklenen başlıklar arasında bulunuyor.
Ekimde yıllık enflasyon yüzde 29,77'ye yükseldi
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 3 Kasım'da açıkladığı ekim ayı enflasyon verileri, Merkez Bankası'nın yeni raporu öncesinde piyasaların gündemine oturdu. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 2,58 arttı. Yıllık tüketici enflasyonu ise yüzde 29,77 olarak gerçekleşti. Böylece yıllık enflasyon, eylül ayındaki yüzde 29,73 seviyesinden sınırlı yükseliş gösterdi.
Yılın başından ekim ayına kadar gerçekleşen fiyat artışı yüzde 27,52 olurken, 12 aylık ortalamalara göre enflasyon yüzde 31,23 seviyesinde kaydedildi. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise ekim ayında aylık yüzde 1,65, yıllık yüzde 27,41 arttı.
Ekim ayında en yüksek ağırlığa sahip harcama gruplarından gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık artış yüzde 27,73, ulaştırmada yüzde 36,39, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 40,24 oldu. Bu veriler, özellikle hizmet ve temel tüketim kalemlerindeki fiyat gelişmelerinin enflasyon görünümü açısından önemini koruduğunu ortaya koydu.
Piyasanın yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,63
TCMB'nin ekim ayında yayımladığı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,63 olarak açıklandı. Böylece piyasa katılımcılarının 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi, Merkez Bankası'nın yüzde 28'lik resmi tahmininin üzerinde kaldı. Ankette 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,89'a yükselirken, 24 ay sonrası beklentisi yüzde 17,94 olarak gerçekleşti. Katılımcıların 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi ise yüzde 23,3 seviyesine çıktı. Piyasa beklentileri ile Merkez Bankası'nın tahminleri arasındaki fark, yarın açıklanacak raporun önemini artırıyor. Karahan'ın özellikle enflasyon beklentilerinin kontrol altına alınması, fiyat artışlarının seyri ve para politikasının geleceğine ilişkin değerlendirmeleri piyasalar tarafından yakından izlenecek.
Tahmin yukarı çekilirse piyasalar nasıl etkilenebilir?
TCMB'nin yıl sonu enflasyon tahminini yukarı yönlü revize etmesi halinde, sıkı para politikasının daha uzun süre korunacağı beklentisi güçlenebilir. Bu senaryoda faiz indirimlerinin ertelenebileceği veya daha sınırlı adımlarla gerçekleştirilebileceği değerlendirmeleri öne çıkabilir. Yüksek faiz ortamının devam etmesi, TL mevduat ve sabit getirili yatırım araçlarının cazibesini destekleyebilir.
Tahmin düşürülürse faiz indirimi beklentisi güçlenebilir
Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahminini aşağı yönlü güncellemesi ise enflasyonla mücadelede daha olumlu bir görünüm oluştuğu şeklinde değerlendirilebilir. Böyle bir durumda piyasada faiz indirimlerinin daha erken başlayabileceği veya indirimlerin hızlanabileceği beklentisi gündeme gelebilir. Faiz indirimlerinin gündeme gelmesi hisse senedi piyasasını destekleyebilecek unsurlar arasında bulunurken, TL mevduatın faiz avantajının azalabileceği beklentisi döviz piyasasında yukarı yönlü hareketleri destekleyebilir. Bununla birlikte faiz politikasının yönü, yalnızca yıl sonu tahminine değil, enflasyonun ana eğilimine ve beklentilerdeki kalıcı iyileşmeye bağlı olacak.
Yüzde 28'de kalırsa gözler Karahan'ın mesajlarında olacak
TCMB'nin yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 seviyesinde koruması halinde piyasaların odağı, Fatih Karahan'ın para politikasına ilişkin açıklamalarına çevrilecek. Bu senaryoda döviz ve hisse senedi piyasalarında ilk tepkinin daha sınırlı kalması mümkün. Ancak sıkı para politikasının ne kadar süre devam edeceği ve faiz indirimleri için hangi koşulların beklendiği, piyasa fiyatlamaları açısından belirleyici olacak.
