İsrail’de dün gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından siyasi hareketlilik hız kazandı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından yaptığı ilk açıklamada, koalisyon görüşmeleri gerçekleştirecek liderlerin masaya açık bir zihinle oturmasını beklediğini belirtti. Erken seçim ihtimaline karşı uyarıda bulunan Herzog, "Seçimlerden önce de söylediğim gibi özellikle dünkü sonuçların ardından, ülkemizi yeni bir seçime götürmekten kaçınmaktan kaçınmak için ne gerekiyorsa yapmalıyız" ifadelerini kullandı.
Herzog, resmi seçim sonuçlarını gelecek hafta Merkez Seçim Komitesi Başkanı Noam Solberg'den teslim alacağını ve ardından Meclise giren siyasi partilerin liderleriyle istişare sürecini başlatacağını aktararak, "Her siyasi gruptan görüş alacağız, sorular sorup değerlendirmelerde bulunacağız" dedi. Sandık başlarındaki tabloyu son derece etkileyici bulduğunu ve uzun zaman sonra ilk kez yüksek katılımlı bir seçim gerçekleştirildiğini de sözlerine ekledi.
Seçim sonuçları ve koalisyon çıkmazı
İsrail genelinde, asker, diplomat ve mahkumlar gibi kendi sandığında oy kullanamayan seçmenlerin "çift zarf" olarak isimlendirilen oyları hariç sandıkların tamamının sayımı tamamlandı. Kanal 13 televizyonunun paylaştığı bilgilere göre, mevcut tablo şu şekilde şekillendi:
-
İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku 53 milletvekilinde kaldı.
-
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloku 48 milletvekili çıkardı.
-
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler ise rekor düzeyde sandalye sayısına ulaşarak Meclise 19 milletvekili gönderiyor.
Bu sonuçlara göre, hem Eisenkot hem de Netanyahu blokları, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon hükümeti kurmak için mutlak zorunluluk olan 61 milletvekilinin desteğine tek başlarına ulaşamıyor. Bugüne kadar hiçbir partinin tek başına çoğunluk sağlayamadığı ülkede, koalisyon protokollerinin tamamlanması kritik önem taşıyor.
İsrail'de hükümet nasıl kurulacak?
Barajı aşan partilerin oy oranlarına göre sandalye dağılımı kesinleştiğinde resmi süreç işlemeye başlayacak. Hükümetin kurulmasına giden süreç ve olası senaryolar şu aşamalardan oluşuyor:
-
İstişareler ve Görevlendirme: Cumhurbaşkanı Herzog, Meclise giren tüm parti temsilcileriyle görüşerek başbakan adayı önerilerini toplayacak. Cumhurbaşkanı, görevi doğrudan en çok oyu alan partiye vermek zorunda olmamakla birlikte, 61 milletvekilinin desteğini alma ihtimali en yüksek olan lideri görevlendirecek.
-
İlk 28 Günlük Süre: Hükümet kurmak için görevlendirilen isim, sert geçmesi beklenen koalisyon pazarlıkları için 28 günlük yasal süreye sahip olacak ve ihtiyaç halinde bu süreye 14 gün daha eklenebilecek.
-
İkinci Tur ve Meclis Süreci: İlk görevlendirilen isim koalisyonu oluşturamazsa, cumhurbaşkanı yeniden istişare yaparak Meclis içindeki başka bir isme görev verebilecek. Bu sürede de hükümet kurulamazsa, İsrail Meclisinden başka bir ismin 61 milletvekilinin desteğini alabilmesi için 21 günlük ek süre tanınacak. Bu desteği sağlayan kişinin 14 gün içinde kabineyi kurması gerekecek.
-
Erken Seçim İhtimali: Tüm bu süreçlerin sonuçsuz kalması halinde Meclis feshedilecek ve ülke 3 ay içinde yeniden seçime gidecek.
Bu karmaşık senaryo süresince mevcut başbakan geçici olarak görevine devam ediyor. Netanyahu, seçimleri kazanamasa bile muhalefetin hükümeti kurmakta başarısız olması durumunda, azami süreler göz önüne alındığında 6 ay daha geçici başbakanlık görevini sürdürebilir. Tarafların uzlaşması durumunda kurulan kabine Meclisten güvenoyu alarak resmen göreve başlayacak; aksi takdirde İsrail, yeni bir erken seçim dalgasıyla karşı karşıya kalacak.
