Küresel enerji piyasaları haftaya sert yükselişle başladı. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 10’dan fazla artarak 80 doların üzerine çıktı. Fiyatlardaki hızlı yükselişte, Orta Doğu’da artan çatışma riski ve tanker trafiğinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler etkili oldu.
Gerilim fiyatları tırmandırdı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve Tahran’ın olası misilleme adımları, piyasada arz endişelerini artırdı. Analistler, bölgede uzun süreli bir çatışma ihtimalinin petrol arzında ciddi kesintilere yol açabileceğine dikkat çekiyor.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), Umman Körfezi, Musandam çevresi ve Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarında ticari gemilere yönelik saldırıların ardından deniz güvenliği risk seviyesini “kritik” olarak güncelledi.
İddialara göre İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nı kullanacak gemilere geçiş izni verilmeyeceğine dair uyarılar yaptı. Bazı konteyner gemilerinin rotasını değiştirdiği ve küresel taşımacılık şirketlerinin geçişleri askıya aldığı bildirildi.
Basra Körfezi’nin çıkışında yer alan Hürmüz Boğazı, günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrolün dünya pazarlarına ulaştırıldığı kritik bir hat olarak biliniyor. Bu miktar, deniz yoluyla yapılan küresel petrol ihracatının yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.
100 dolar senaryosu
Uluslararası finans kuruluşları ise fiyatlarda yeni zirvelerin mümkün olduğuna işaret ediyor.
ABD merkezli Citigroup analistlerine göre Brent petrol önümüzdeki en az bir hafta boyunca varil başına 80–90 dolar bandında kalabilir. Goldman Sachs, fiyatlarda 18 dolarlık “gerçek zamanlı risk primi” oluştuğunu belirtirken, enerji danışmanlık şirketi Wood Mackenzie petrol akışında ciddi bir aksama yaşanması halinde varil fiyatının 100 doların üzerine çıkabileceğini öngörüyor.
Uzmanlara göre boğazın uzun süre kapalı kalması, piyasada panik alımlarını tetikleyebilir ve fiyatları üç haneli seviyelere taşıyabilir.
OPEC’ten dengeleme hamlesi
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü OPEC ise yükselişi sınırlamak amacıyla üretim artışı kararı aldı. Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman’ın katıldığı çevrim içi toplantıda, nisanda günlük 206 bin varillik üretim artışı yapılması kararlaştırıldı.
Açıklamada, küresel ekonomik görünümün istikrarlı olduğu ve petrol stoklarının düşük seyrettiği vurgulandı. Ülkelerin, piyasa koşullarına bağlı olarak gönüllü kesintileri kademeli şekilde geri getirebileceği de belirtildi.
Teknik analizlere göre Brent petrolde 79,09 dolar seviyesi direnç, 69,53 dolar seviyesi ise destek olarak izleniyor. Ancak piyasanın yönünü, önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik gelişmeleri belirleyecek.
