Piyasada bazı ev ve araç sahipleri, mevcut fiyatlarla satış yapmak istemeyerek ilanlarını yayından kaldırmaya başladı. Zamlı maaşların hesaplara yatırılmasının ardından daha yüksek fiyatlarla yeniden ilan vermeyi planlayan satıcılar, gıda sektöründe de yeni yıl fiyat listelerinin açıklanmasını bekliyor. Öte yandan haksız fiyat artışlarına karşı milyonlarca liralık idari para cezaları uygulanabiliyor.
Zam beklentisi piyasayı hareketlendirdi
Her yıl olduğu gibi bu yıl da asgari ücret ve emekli maaşlarına yapılacak artışlar öncesinde piyasalarda hareketlilik başladı. Ocak ayının yaklaşmasıyla birlikte satılık ve kiralık konut ilanlarının yanı sıra ikinci el otomobil ilanlarında da geri çekilmeler yaşanıyor.
Gelirlerdeki artış beklentisini fırsata çevirmek isteyen bazı mülk ve araç sahipleri, mevcut fiyatlar üzerinden satış veya kiralama yapmak yerine ilanlarını geçici olarak yayından kaldırıyor. Satıcıların, ocak ve şubat aylarında zamlı maaşların hesaplara yatmasıyla birlikte daha yüksek bedeller üzerinden yeniden ilan vermeyi hedeflediği belirtiliyor.
İkinci el otomobil piyasasında da benzer bir tablo ortaya çıkıyor. Araçlarını şimdilik satışa çıkarmaktan vazgeçen bazı sahipleri, ücret artışlarının netleşmesini bekleyerek ilanlarını geri çekiyor.
Gıdada gözler ocak ayına çevrildi
Yeni yıl zamları için hazırlık yapılan bir diğer sektör ise gıda oldu. Çarşı, pazar ve marketlerde ocak ayında açıklanacak yeni fiyat listeleriyle birlikte etiketlerin yeniden değişmesi bekleniyor.
Üretici ve tedarikçilerin artan girdi, enerji, lojistik ve ambalaj maliyetlerini gerekçe göstererek fiyat artışına gitmesi öngörülüyor. Perakendecilerin ise kira, işletme giderleri ve çalışan ücretlerindeki yükselişi fiyatlara yansıtması bekleniyor.
Özellikle asgari ücret artışının işletmelerin personel maliyetlerini yükseltmesi, yeni fiyat listelerinin hazırlanmasında önemli gerekçelerden biri olarak gösteriliyor. Böylece tüketicileri yeni yılda yalnızca konut ve otomobil piyasasında değil, günlük gıda alışverişinde de fiyat artışları bekliyor.
Fahiş fiyat uygulamasına 1,8 milyon TL'ye kadar ceza
Henüz gerçekleşmemiş maaş zamlarını gerekçe göstererek haksız fiyat artışına giden işletmeler ve satıcılar ise yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor.
6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında, 2026 yılında fahiş fiyat uygulamalarına ilişkin idari para cezaları aykırılık başına 180 bin 617 TL ile 1 milyon 806 bin 177 TL arasında değişiyor.
Her fiyat artışının fahiş fiyat kapsamında değerlendirilmediği belirtilirken, maliyetlerle açıklanamayan ve haksız nitelik taşıyan artışlar idari yaptırımlara konu olabiliyor.
Ev sahipleri de denetim kapsamında
Konut ilanlarında haksız fiyat artışlarının önüne geçmek amacıyla 30 Mayıs 2025 tarihinde Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapıldı.
Düzenlemeyle internet üzerinden yayımlanan taşınmaz ilanlarında, genel ekonomik verilerle uyumlu olmayan ve haklı bir gerekçeye dayanmayan fiyat artışları yasaklandı. Üstelik bu uygulama yalnızca emlak işletmelerini değil, doğrudan mülk sahiplerini de kapsıyor.
Buna göre bir ev sahibinin ilanını yayından kaldırarak herhangi bir haklı gerekçe olmaksızın daha yüksek bir fiyatla yeniden yayımlaması da incelemeye ve yaptırıma konu olabiliyor.
Dolayısıyla ilanı silip daha yüksek fiyatla yeniden yayımlamak, denetimlerden kaçmak için yeterli olmuyor.
Otomobil ilanları da Ticaret Bakanlığının takibinde
Ticaret Bakanlığı tarafından uygulanan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), taşınmaz ve taşıt ilanlarında kimlik ve yetki doğrulaması yapılmasını sağlıyor.
İnternet ilan sitelerinin yanı sıra sosyal medya üzerinden yayımlanan ilanlar da denetim kapsamında bulunuyor. Bakanlığın 2026 yılı açıklamalarında, EİDS kurallarına aykırı sosyal medya ilanları nedeniyle emlak ve galeri işletmelerine milyonlarca liralık idari para cezası uygulandığı bildirildi.
Öte yandan sıfır araçların tavsiye edilen güncel satış fiyatının üzerinde ilan yoluyla pazarlanmasını engelleyen düzenlemenin yürürlük süresi 1 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı.
9 ayda 724,7 milyon TL idari para cezası kesildi
Ticaret Bakanlığının 2026 yılının ilk dokuz ayına ilişkin denetim sonuçları, piyasalardaki yaptırımların boyutunu ortaya koydu.
Otomotiv, emlak, kuyumculuk, stokçuluk ve fahiş fiyat başta olmak üzere farklı alanlarda gerçekleştirilen denetimlerde 59 bin 947 gerçek ve tüzel kişi incelendi. Yapılan kontroller sonucunda aykırılık tespit edilen 6 bin 72 kişi ve işletmeye toplam 724,7 milyon TL idari para cezası uygulandı.
Sektörlere göre kesilen cezaların dağılımı ise şöyle oldu:
Fahiş fiyat uygulamaları: 399,5 milyon TL
Otomotiv sektörü: 145,1 milyon TL
Emlak sektörü: 45,6 milyon TL
Kuyum sektörü: 13,7 milyon TL
Açıklanan veriler, özellikle fahiş fiyat ve otomotiv alanındaki denetimlerin öne çıktığını gösterdi. Yeni yıl öncesinde konut, otomobil ve gıda piyasasında yaşanması beklenen fiyat hareketliliği nedeniyle denetimlerin de önemini koruması bekleniyor.
