Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına yönelik özel hükümler içeren 9 maddelik kanun teklifi, Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.
Tasfiye kapsamındaki fonların varlıklarının nakde çevrilmesi, hak sahiplerinin belirlenmesi ve ödemelerin yapılmasına ilişkin usul ve esasları netleştiren düzenleme, yaklaşık 455 bin 578 yatırımcıyı doğrudan ilgilendiriyor. Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinin ardından ödemelerin hızla başlatılması beklenirken, süreç tüm detaylarıyla yeni bir hukuki çerçeveye oturtuldu.
Yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılacak
Kanunun en dikkat çeken hükümlerinden biri, tasfiye sürecindeki mağdur yatırımcılara yapılabilecek ara ödemeler oldu. Düzenlemeye göre, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde yatırımı bulunanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme gerçekleştirilecek. Ancak ödenecek tutar, yatırımcının mevcut hak ve alacağını ya da endeksleme uygulanmadan hesaplanan net yatırım tutarını aşamayacak.
Ara ödemelerin hesaplanmasında, yatırımcılara yönelik özel bir yöntem izlenecek. Fon varlıklarının satılması sonucunda elde edilen nakdin toplam alacakları karşılamaya yetmemesi durumunda, yatırımcıların fona yaptığı nakit girişleri ile fondan gerçekleştirdiği nakit çıkışları dikkate alınacak. İlk giren ilk çıkar yöntemiyle düşülecek nakit çıkışları sonrasında kalan tutar, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak tasfiye tarihine kadar güncellenecek. Bu hesaplamalar Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından yürütülecek ve para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere ara ödeme tutarı, ilgili yatırımcının hesabındaki fon katılma paylarının toplam değerinden yüksek olamayacak.
TEFAS blokajındakiler kapsama alındı
Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden işlem yapmak isterken fonun temerrüde düşmesi ya da katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle talimatları gerçekleştirilemeyen ve payları TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında bulunan kişiler de tasfiye hükümlerinden yararlandırılacak. Düzenleme, 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde iletilen ancak sonuçlandırılamayan talimatları kapsayacak şekilde genişletildi.
Öte yandan kanunda sermaye piyasası suçlarına ilişkin sert önlemlere de yer verildi. SPK tarafından tasfiyesine karar verilen fonlarla bağlantılı olarak piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı fiillerini işlediği ya da bu fiilleri işleyenlerle birlikte hareket ettiği tespit edilen kişi ve kurumlar, tasfiye ve geri kazanım hesaplarından kesinlikle ödeme alamayacak. Bu hükümle birlikte, dürüst yatırımcıların haklarının korunmasının yanı sıra mevzuata aykırı işlemlere karşı caydırıcı tedbirler alındı.
Varlıkların borsa dışında satışı ve TMSF yetkileri
Tasfiye sürecinin sağlıklı yürütülmesi amacıyla SPK gözetiminde özel bir mekanizma oluşturuldu. Borsada oluşan fiyatın gerçek değeri yansıtmadığı veya satış işlemlerinin tasfiyeyi geciktireceği durumlarda SPK onayıyla geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi alternatif yöntemler devreye alınabilecek; varlıklar Borsa İstanbul dışında da satılabilecek. Ayrıca bu varlıkları satın alan yatırımcılara belirli bir süre borsada satış yapmama şartı getirilebilecek.
Süreç kapsamında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) da yeni yetkiler tanındı. Fonlarla bağlantılı soruşturmalar çerçevesinde el koyma kararı verilebilecek varlıklar, TMSF tarafından dava sonucu beklenmeksizin satışa çıkarılabilecek. Tasfiye sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya eksik bütçe bakiyesinde ise öncelikli sorumluluğun fon kurucusu veya yöneticisi konumundaki portföy yönetim şirketinde olduğu belirtildi.
Öte yandan MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri ve saklama kuruluşları gibi ilgili tüm kurumlar, talep edilen bilgi ve belgeleri SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi veya TMSF'ye gecikmeksizin iletmek zorunda olacak. Bu kurumlar, kendi mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi taleplerini reddedemeyecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar geri kazanım hesabına aktarılacak ve mükerrer ödemelerin önüne geçilecek.
