Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasında bir süredir devam eden askeri hareketliliği sonlandıran mutabakat zaptı, liderler düzeyinde dijital ortamda onaylandı. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmaya başladığı bildirildi. Küresel piyasalarda petrol fiyatlarının düşmesi ve borsaların yükselmesinin önemine dikkat çeken ABD Başkanı Donald Trump, "İran ile artık çok iyi anlaşıyoruz" diyerek sürecin ekonomik ve diplomatik etkilerine vurgu yaptı.
Mutabakat zaptı elektronik ortamda imzalandı
Üst düzey bir ABD'li yetkilinin aktardığı bilgilere göre, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelecekteki işleyiş çerçevesini belirleyen metin; ABD tarafında Başkan Donald Trump ve Yardımcısı J.D. Vance, İran tarafında ise Meclis Başkanı ve Başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf tarafından elektronik ortamda imzalandı. Anlaşmanın resmi takvimi uyarınca, mutabakat zaptına ilişkin temsili imza töreni ve ileri müzakerelerin ilk toplantısı 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleştirilecek.
Yaptırımların kaldırılması Tahran'ın adımlarına bağlı
Anlaşmanın detaylarına ilişkin açıklamalarda bulunan ABD'li yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve ABD askeri ablukasının kaldırılmasını öngören sürecin kademeli olarak işleyeceğini belirtti. Nihai bir uzlaşıya varılması durumunda bölgedeki ABD askeri gücünün azaltılması planlanırken; İran'ın nükleer programı, nükleer silah üretmediğinin doğrulanması ve terörizmin finansmanının engellenmesi gibi konularda göstereceği iş birliği oranında dünya ekonomisine entegre edileceği kaydedildi. Öte yandan, İsrail'in Lübnan'dan çekilmesinin bu anlaşmanın şartları arasında yer almadığı, İran'ın dondurulan varlıkları ile yaptırımların durumunun ise gidişata göre şekilleneceği aktarıldı.
ABD ve İran kanatlarından takvim açıklaması
ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, anlaşma metnini hafta içinde açıklamayı umduklarını belirtek, İsviçre'deki temsili törene İran Meclis Başkanı Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılmasını beklediklerini ifade etti. Hürmüz Boğazı'nın uzun vadede ücretsiz kalmasını öngördüklerini dile getiren Vance, "Tahran'ın hangi konularda taviz vereceğini göreceğiz. İsrail'in de yeni Orta Doğu masasında bir koltuğu olacak" dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise iki ülke arasındaki mutabakat doğrultusunda, cuma günü İsviçre'de müzakere ekiplerinin başkanları düzeyinde ilk yüz yüze görüşmenin gerçekleştirileceğini teyit etti.
