The Lancet Public Health dergisinde yayımlanan ve 300 binden fazla kişiyi kapsayan geniş çaplı bir inceleme, periodontit (şiddetli diş eti hastalığı) ile ilerleyen dönemde tip 2 diyabet teşhisi konulma olasılığı arasında bağlantı bulunduğunu ortaya koydu.
Söz konusu ilişkinin ters yönde de işlediği belirlendi. Diyabetin de ilerleyen dönemde diş eti hastalığı ve diş kaybı riskini artırdığı tespit edildi. Bulgular, ağız sağlığı ile metabolik sağlık arasındaki bağın tahmin edilenden daha güçlü olduğuna işaret ediyor.
Periodontit ve diyabet arasında çift yönlü ilişki
Portekiz’deki Egas Moniz Sağlık ve Bilim Okulu’ndan periodontolog João Botelho liderliğindeki uluslararası ekip, 16 ülkeden 28 uzun süreli çalışmayı inceledi.
Yaklaşık 29 bin katılımcının 5 ila 20 yıl boyunca takip edildiği altı araştırmada, başlangıçta periodontit bulunan kişilerin takip sürecinde tip 2 diyabete yakalanma oranının, hastalığı bulunmayan bireylere kıyasla yüzde 18 ila 25 daha yüksek olduğu tespit edildi.
Tüm dişlerini kaybetmiş kişilerin takip sürecinde yeni tip 2 diyabet teşhisi alma oranının ise yüzde 30 daha yüksek olduğu görüldü. Benzer şekilde, araştırmaya diyabet hastası olarak başlayan kişilerin ilerleyen yıllarda periodontit geliştirme ve diş kaybı yaşama olasılığının da daha yüksek olduğu kaydedildi.
Sistemik iltihaplanma insülin direncini tetikliyor
Uzmanlar, iki durum arasındaki ilişkinin olası nedenlerini ağızda meydana gelen sürekli iltihaplanmaya bağlıyor. Hasarlı diş eti dokusundan kana karışan bakteriler ve iltihaplı moleküller, vücudun diğer bölgelerinde de iltihaplanmaya yol açabiliyor.
Bu durumun, teorik olarak vücudun insülin hormonuna verdiği yanıtı olumsuz etkileyerek tip 2 diyabetin temel özelliklerinden biri olan insülin direncine zemin hazırladığı belirtiliyor.
Kandaki yüksek şeker seviyesi ise iyileşme sürecini yavaşlatıyor, vücudun enfeksiyonlarla mücadele kapasitesini düşürüyor ve diyabet hastalarını diş eti hastalıklarına karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Sağlık sistemlerinin entegrasyonu çağrısı
Dünya genelinde diyabetin yaklaşık 830 milyon, ağız hastalıklarının ise 3,7 milyar kişiyi etkilediği belirtiliyor. Bu yüksek oranlara rağmen ağız sağlığının, diyabetin önlenmesi ve yönetimine yönelik stratejilere henüz düzenli olarak dahil edilmediği ifade ediliyor.
Araştırma ekibinden Fernando Valentim Bitencourt, ağız sağlığı ve diyabet bakımının daha yakın şekilde entegre edilmesinin tedavileri iyileştireceğini ve sağlık sistemlerini daha verimli hale getireceğini vurguluyor.
Kızarık, şiş, çekilen veya sık sık kanayan diş etlerinin, özellikle diyabet açısından risk faktörleri taşıyan bireyler tarafından dikkate alınması ve bir diş hekimine danışılması gerektiği ifade ediliyor.
