Sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışına ve kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler gündeme geliyor. Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı belirtilen kanun teklifi hazırlığında, tütün kullanımını azaltmaya yönelik kapsamlı yeni sınırlamalar bulunuyor. Kanun teklifi hazırlığında yer alan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ergüder, teklifin ekim ayında Meclis'e sunulmasının öngörüldüğünü söyledi. Türkiye'de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğini belirten Ergüder, 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışlarının 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştığını ifade etti. Ergüder, kanun teklifi konusunda akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da çeşitli saha araştırmaları yürüttüğünü belirtti.
Ömür boyu yasak!
Taslakta özellikle çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik düzenlemelerin öne çıktığını belirten Ergüder, 1 Ocak 2015'ten sonra doğanlara yönelik kapsamlı bir yasak planlandığını açıkladı. Ergüder, “Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere de geçti. Pek çok ülkede geçiyor.” dedi.
Söz konusu düzenlemenin mevcut haliyle bir taslak/kanun teklifi hazırlığı olduğunu ve henüz yürürlüğe girmiş bir yasak bulunmadığını belirtmek gerekiyor. Teklifin ekim ayında TBMM'ye getirilmesi öngörülüyor.
Açık alanlara yeni düzenleme
Taslakta yalnızca kapalı alanlara değil, açık alanlara ilişkin de yeni düzenlemeler bulunduğunu anlatan Ergüder, lokantaların açık ve kapalı alanlarında sigara içilmesine yönelik kapsamlı bir yasak planlandığını söyledi. Ergüder, parklar, bahçeler ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulmasının planlandığını belirterek şöyle konuştu:
“Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek.”
Slim sigaralar kaldırılacak
Taslakta sigara paketlerine ilişkin de yeni bir düzenleme bulunuyor. Ergüder, standart paket uygulamasının hayata geçirilmesi halinde tüm sigaraların standart tasarımla satılacağını belirtti. Özellikle kadınlara yönelik pazarlama stratejilerine dikkat çeken Ergüder, “ince sigara” olarak bilinen “slim” sigaraların da düzenleme kapsamında piyasadan kaldırılmasının planlandığını söyledi. Ergüder, şu ifadeleri kullandı:
“Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, ‘slim’ sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik.”
Kimlik doğrulama
Taslakta çocukları ve gençleri tütün ürünlerinden korumaya yönelik bir başka düzenleme de satışlarda kimlik doğrulama sistemi olacak. Ergüder, özellikle elektronik ödeme yöntemleri üzerinden 18 yaş altındaki kişilerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesinin hedeflendiğini belirterek, “Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek” dedi. Yeni düzenlemelerin hayata geçmesi halinde tütün ürünlerinin satışından kullanım alanlarına, paket tasarımından yaş doğrulamasına kadar birçok başlıkta mevcut uygulamaların değiştirilmesi planlanıyor. Kanun teklifinin Meclis'e sunulmasının ardından düzenlemelerin kapsamı ve yürürlük tarihleri TBMM'deki yasama sürecinde netleşecek.
