Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk, ağır hasta mahpus Hatice Onaran hakkında verilen hapis cezası ve cezanın infazına ilişkin uygulamaları Meclis gündemine taşıdı. Çelenk, Adalet Bakanlığı’na yönelttiği yazılı soru önergesinde, cezaevlerinde bulunan ağır hasta mahpusların durumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk tarafından verilen soru önergesinde, Hatice Onaran’ın maddi durumu yetersiz olan bazı ağır hasta mahpuslar adına cezaevi idaresi hesabına para yatırdığı gerekçesiyle yargılandığı ve hapis cezasına çarptırıldığı hatırlatıldı. Önergede yer alan bilgilere göre Onaran, mahpusların kendileri ve ailelerinin İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi’ne yaptığı başvurular üzerine, 250 ile 400 TL arasında değişen tutarları kendi imkânlarıyla cezaevi hesaplarına yatırdı.
Onaran’ın avukatları tarafından yapılan açıklamalarda, aralarında eski eşi Menderes Leyla’nın da bulunduğu toplam sekiz hasta mahpus için gerçekleştirilen bu işlemlerin yürürlükteki mevzuata uygun olduğu ifade edildi. Buna rağmen Hatice Onaran’ın, söz konusu para yatırma işlemleri gerekçe gösterilerek İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandığı, 4 yıl 2 ay hapis cezasına mahkûm edildiği belirtildi. İstinaf incelemesi sonucunda cezanın kesinleşmesi üzerine Onaran’ın 10 Ekim 2024 tarihinde adliyeye giderek teslim olduğu ve bu tarihten itibaren Gebze Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda tutulduğu aktarıldı.
Soru önergesinde Hatice Onaran’ın sağlık durumuna da yer verildi. Buna göre 61 yaşında olan Onaran’ın yüzde 79 engelli raporuna sahip olduğu ve kolon kanseri tedavisi gördüğü kaydedildi. Avukatlarının aktardığı bilgilere göre, cezaevine girdiği tarihte tedavi ve düzenli kontrolleri devam eden Onaran’ın son dönemde yapılan tetkiklerinde kansere ilişkin bazı değerlerin yükseldiği, PET görüntülemesinde ise karın bölgesinde tutulumu gösteren kitlesel lezyon tespit edildi.
Çelenk, cezaevi idaresi hesabına yapılan para yatırma işlemlerinin suç kapsamında değerlendirilmesine ilişkin uygulamaların mahpusların ekonomik ve sosyal haklara erişimini zorlaştırdığına dikkat çekti. Mahpusların aileleri ve yakınlarının yaşlılık, hastalık, okuryazarlık ya da teknik imkânsızlıklar nedeniyle bu işlemleri her zaman doğrudan yapamadığını belirten Çelenk, üçüncü kişiler aracılığıyla yapılan para yatırma işlemlerinin cezaevi koşullarında yaygın bir uygulama olduğunu ifade etti.
Önergede ayrıca, Hatice Onaran hakkında cezasının ertelenmesi talebiyle Gebze Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan 2025/32230 sayılı evrak numarasıyla yapılan başvuruya henüz yanıt verilmediği bilgisine yer verildi. Çelenk, söz konusu başvurunun neden sonuçlandırılmadığını ve ne zaman karara bağlanacağını Adalet Bakanlığı’na sordu.
Sevilay Çelenk, soru önergesinde ağır hasta mahpusların infaz koşullarının yeniden ele alınması gerektiğini belirterek, yaşam hakkı ve sağlık hakkı gözetilerek infaz uygulamalarının gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Sevilay Çelenk, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması istemiyle şu soruları sordu:
-
Mahpuslar adına cezaevi idaresi hesabına para yatırılması gerekçe gösterilerek “Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun” kapsamında 2016–2025 yılları arasında kaç kişi hakkında soruşturma açılmıştır ve bu kapsamda açılan soruşturma ve davaların kaçı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır?
-
Cezaevi idaresinin denetimi altındaki cezaevi hesaplarına yatırılan paralar hangi somut ölçütlere göre terörizmin finansmanı kapsamında değerlendirilmektedir?
-
Bu kapsamda 61 yaşında, yüzde 79 engelli ve kolon kanseri tedavisi gören Hatice Onaran’ın, cezasının ertelenmesi talebiyle Gebze Kadın Kapalı Cezaevi’nden 2025/32230 sayılı evrak numarası ile yaptığı başvuruya bugüne kadar neden yanıt verilmemiştir ve söz konusu başvuru ne zaman sonuçlandırılacaktır?
-
“Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun” kapsamında cezaevlerinde bulunan mahpus sayısı kaçtır ve bunların kaçı ağır hasta mahpustur?
-
2020–2025 yılları arasında ağır hasta mahpuslar hakkında cezanın ertelenmesi veya infazın durdurulması talebiyle yapılan başvuru sayısı kaçtır ve bu başvuruların kaçı kabul edilmiştir.
-
2025 yılı itibarıyla Türkiye cezaevlerinde kaç mahpus bulunmaktadır ve bunların içinde toplam ağır hasta mahpus sayısı kaçtır?
-
Hatice Onaran örneğinde olduğu gibi, ağır hasta mahpusların tam teşekküllü hastanelerde sürekli tedavi görebilmeleri ve kendi istedikleri hekimlere erişebilmeleri önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma mevcut mudur?
