Dursun Erkılıç
Bozok Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Ayfer Ulusoy, sahada kooperatiflerin karşı karşıya kaldığı önemli bir sorunu gündeme taşıdı. KOOPBİS kapsamında istenen bilgi ve belge girişlerinin zamanında ve eksiksiz yapılmaması halinde uygulanan idari para cezalarının, özellikle küçük ölçekli kooperatifler için büyük risk oluşturduğunu ifade etti.
Mevcut düzenlemeye göre her bir eksik işlem için yaklaşık 8 bin 600 TL ceza uygulandığını belirten Ulusoy, eksikliklerin artmasıyla bu tutarın kısa sürede katlandığını söyledi. Ulusoy, “10 eksik işlemde ceza 86 bin TL’ye, üç kişilik yönetim kurulu için ise toplamda 258 bin TL’ye kadar çıkabiliyor” dedi.
İdari para cezalarının yanı sıra, mevcut mevzuat kapsamında yönetim kurulu üyelerinin hapis ve adli para cezası riskiyle de karşı karşıya kaldığını vurgulayan Ulusoy, 3 aydan 2 yıla kadar hapis ve 50 günden 500 güne kadar adli para cezası uygulanabildiğini hatırlattı.
Kendisi de aynı riskleri taşıdığını ifade eden Ulusoy, ziraat mühendisi olması sayesinde mevzuat takibi ve sistem işlemlerinde avantajlı olduğunu ancak sürecin buna rağmen oldukça zorlayıcı olduğunu dile getirdi.
“Küçük kooperatifler bu yükü kaldıramıyor”
Sahadaki birçok küçük kooperatif başkanının teknik ve idari yükü taşıyacak imkâna sahip olmadığını belirten Ulusoy, mevcut sistemin özellikle kadın ve tarımsal kalkınma kooperatifleri için daha ağır sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Ulusoy, söz konusu düzenlemelerin esasen yapı kooperatiflerini denetlemek amacıyla geliştirildiğini, ancak tüm kooperatiflerin aynı mevzuata tabi tutulmasının adaletsizliğe yol açtığını ifade etti.
Zorunlu intibak sürecine de dikkat çeken Ulusoy, Ticaret Bakanlığı tarafından talep edilen ana sözleşme değişikliklerinin ticaret sicilinde tescil maliyetinin 50 bin TL’yi aştığını belirtti.
Bu maliyetlerin küçük üretici örgütleri ve kadın kooperatifleri için sürdürülebilir olmadığını kaydeden Ulusoy, ağır mali yüklerin kooperatiflerin kapanmasına kadar varan sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
“Kooperatif türlerine göre ayrı düzenleme yapılmalı”
Yapı kooperatifleri ile tarımsal kalkınma kooperatiflerinin aynı mevzuata tabi olmasının büyük bir haksızlık yarattığını dile getiren Ulusoy, faaliyet alanı ve ekonomik yapıları farklı olan bu yapıların ayrı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Ulusoy, konunun Meclis gündemine taşınması gerektiğini belirterek şu önerilerde bulundu:
Cezai yaptırımların yeniden düzenlenmesi
İntibak maliyetlerinin düşürülmesi
Ciroya göre kademeli sistem ya da küçük kooperatiflere muafiyet sağlanması
Kooperatif türlerine göre ayrı mevzuat hazırlanması
Ulusoy, küçük kooperatiflerin sürdürülebilirliği için bu adımların atılmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
