Vakıf üniversitelerinde ortalama yıllık eğitim ücreti 2018’de 15 bin 817 TL iken, 2026’da 458 bin 146 TL’ye yükseldi. Eğitim uzmanı Salim Ünsal’ın analizine göre ücretler TL bazında yaklaşık 29 kat, dolar bazında ise yaklaşık dört kat arttı. Üniversitelerin 2026 yılı için hedeflediği toplam cironun ise 80 milyar TL’yi aştığı belirtildi.
Vakıf üniversitelerinde ücret artışı dikkat çekti
Üniversite tercih sürecinin pazartesi günü sona erecek olmasıyla birlikte vakıf üniversitelerindeki eğitim ücretlerine ilişkin veriler yeniden gündeme geldi. Türkiye Gazetesinde yer alan habere göre, eğitim uzmanı Salim Ünsal tarafından hazırlanan ve 2018-2026 yılları arasındaki vakıf üniversitelerinin kontenjan, ücret ve ciro verilerini kapsayan analiz, son sekiz yılda eğitim maliyetindeki dikkat çekici artışı ortaya koydu.
Analize göre vakıf üniversitelerinde bir öğrencinin ortalama yıllık eğitim ücreti Türk lirası bazında yaklaşık 29 kat, dolar bazında ise yaklaşık dört kat yükseldi. Üniversitelerin 2026 yılı için hedeflediği toplam cironun ise 80 milyar TL’yi aştığı kaydedildi.
2018 YKS döneminde vakıf üniversitelerinde ortalama yıllık eğitim ücreti 15 bin 817 TL seviyesindeyken, 2026 yılında bu rakam 458 bin 146 TL’ye ulaştı. Ücretlerde en yüksek artışların ise enflasyonun yoğun hissedildiği 2023 ve 2024 yıllarında yaşandığı belirtildi. Buna göre 2023 yılında artış oranı yüzde 130,9, 2024 yılında ise yüzde 119,2 olarak gerçekleşti.
Dolar bazında da dört kat artış
Eğitim ücretleri döviz bazında da önemli ölçüde yükseldi. 2018 yılında ortalama 2 bin 415 dolar olan yıllık eğitim ücreti, 2022’de 2 bin 114 dolara geriledi. Ancak sonraki yıllarda hızlı bir yükseliş göstererek 2024’te 5 bin 795 dolara, 2026’da ise 9 bin 635 dolara çıktı.
Öte yandan vakıf üniversitelerinin tüm kontenjanlarını doldurması durumunda hedeflenen toplam ciro 2018’de 2,47 milyar TL iken, 2026’da 80,67 milyar TL’ye yükseldi. Gerçekleşen toplam gelir ise 2018’de 1,8 milyar TL’den 2025 yılında 47,01 milyar TL’ye ulaştı.
Kontenjanlar geriledi, doluluk oranı düştü
Verilere göre vakıf üniversitelerindeki kontenjanlar 2018’de 156 bin 507 seviyesindeyken, 2025 yılında 189 bin 731 ile zirveye çıktı. Ancak 2026 yılında kontenjan sayısı 176 bin 80’e geriledi.
Yüksek eğitim ücretlerinin etkisiyle doluluk oranlarında da düşüş yaşandı. 2022’de yüzde 95,5 olan doluluk oranı, 2023’te yüzde 92,5’e gerilerken, 2025 yılında yüzde 72,6 ile son sekiz yılın en düşük seviyelerinden biri olarak kayıtlara geçti.
"2023’e kadar zam konusunda direndiler"
Analizi değerlendiren Salim Ünsal, vakıf üniversitesi ücretlerinin 2023 öncesinde mi yoksa sonrasında mı daha makul olduğu konusunda kesin bir değerlendirme yapmanın güç olduğunu ifade etti.
2021 sonrasında TÜİK tarafından açıklanan kümülatif enflasyonun yüzde 700’e yaklaştığını belirten Ünsal, üniversitelerin aynı dönemde yeni öğrenci ücretlerini yaklaşık 19 kat artırdığını söyledi. Ünsal, kurumların 2023 yılına kadar zam konusunda direnç gösterdiğini, ancak daha sonra sürdürülebilirlik gerekçesiyle yüksek oranlı fiyat artışlarına yöneldiğini dile getirdi.
"Üniversite eğitimi hâlâ görece daha düşük maliyetli"
Ünsal, tüm fiyat artışlarına rağmen vakıf üniversitelerinde ortalama yıllık eğitim ücretinin yaklaşık 400 bin TL seviyesinde kaldığını belirterek, özel okul ücretleriyle karşılaştırıldığında üniversite eğitiminin hâlâ görece daha düşük maliyetli olduğunu ifade etti.
Eğitimin anayasal bir hak olduğuna dikkat çeken Ünsal, vakıf üniversitelerinin yüksek kâr elde eden ticari kuruluşlar olarak değerlendirilmesinin gerçeği tam anlamıyla yansıtmadığını söyledi. Ünsal ayrıca, dolar bazındaki ücret artışlarının kur baskısı politikalarından bağımsız değerlendirilemeyeceğini de sözlerine ekledi.
