Yerel kaynaklara dayandırılan haberlere göre Türkiye ve ABD, enerji yatırımları karşılığında F-35 savaş uçaklarına erişim ve savunma onayı sağlayacak büyük çaplı bir anlaşmayı görüşüyor. İşbirliği, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 sistemi alımıyla başlayan F-35 krizini aşmasını hedefliyor.
Avrupa Savunma Endüstrisi analisti Martin Chomsky, anlaşmayı ABD Başkanı Donald Trump’ın dış politikadaki “iş odaklı” yaklaşımının somut bir örneği olarak yorumladı. Taslak plana göre, ABD’li enerji şirketleri Türkiye’nin Doğu Akdeniz, Suriye ve Libya’daki arama, üretim ve boru hattı projelerine doğrudan yatırım yapacak. Plan ayrıca Türkiye’nin finansal sistemine yönelik kapsamlı ABD yatırımlarını da içeriyor.
Müzakerelerin imza aşaması için kritik tarihin, 7-8 Temmuz 2026’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi olduğu belirtiliyor. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, F-35 meselesinin 4-6 ay içinde çözülebileceğine dair açıklamalarda bulunmuştu. Ancak Chomsky, S-400’lerin durumu ve Moskova’ya geri iade opsiyonunun hâlâ teknik engel teşkil ettiğini vurguluyor.
Bölgesel dengeler açısından ise mevcut F-35 operatörleri Yunanistan ve İsrail, Türkiye’nin programa geri dönme olasılığına karşı sert tepki gösteriyor. Atina ve Tel Aviv, Türkiye’nin F-35’lere sahip olmasının bölgedeki teknolojik üstünlüklerini zayıflatacağı endişesi taşıyor. Chomsky, özellikle Yunanistan cephesinde, Trump yönetiminin “önce ticaret” yaklaşımının Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanı uyuşmazlıkları gibi hassas siyasi dengeleri göz ardı etmesinden duyulan korkunun hakim olduğunu ifade ediyor.
