ABD Başkanı Donald Trump, yaklaşan ara seçimler öncesinde seçmenlerin dikkatini çekecek yeni bir ekonomik vaat açıkladı. Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti ara seçim kongresinde konuşan Trump, partisinin hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu koruması durumunda ABD’deki her yetişkin vatandaşa 5 bin dolar ödeme yapılacağını söyledi.
Trump’ın açıklaması, özellikle son dönemde kamuoyu yoklamalarında Cumhuriyetçilerin geride kalmasıyla birlikte seçim kampanyasının ekonomi başlığını yeniden öne çıkardı.
Trump temettüsü
Trump, planını başarılı şirketlerin hissedarlarına yaptığı nakit ödemelere benzeterek “Trump temettüsü” olarak adlandırdı.
Cumhuriyetçilerin seçimleri kazanması halinde vatandaşların da bu programdan yararlanacağını belirten Trump, “Cumhuriyetçiler kazanırsa siz de bizimle birlikte kazanacaksınız ve 5 bin dolar alacaksınız” dedi.
Trump, ödemeden yararlanacak vatandaşlar için tek şartın paranın ABD sınırları içerisinde harcanması olacağını söyledi. ABD Başkanı, “Yapacağımız bu temettü ödemesindeki tek koşulum, paranın Amerika Birleşik Devletleri’nde harcanmasıdır” ifadelerini kullandı.
Ancak planın nasıl uygulanacağına ilişkin birçok ayrıntı henüz açıklanmadı. Ödemelerde gelir sınırı uygulanıp uygulanmayacağı, paranın tek seferde mi verileceği ve finansmanın hangi bütçe kaleminden sağlanacağı belirsizliğini koruyor. CBS News’e göre Trump yönetiminin program için Kongre’den nasıl bir yetki talep edeceği de henüz netleşmiş değil.
Maliyeti 1,2 trilyon doları aşabilir
Trump’ın önerisinin kapsamı, ABD’deki yetişkin vatandaşların sayısı dikkate alındığında oldukça yüksek bir maliyet ortaya çıkarıyor.
ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun 2024 Amerikan Toplum Araştırması verilerine göre ülkede 18 yaş ve üzerindeki vatandaşların sayısı 245 milyon 275 bin 126. Her bir vatandaşa 5 bin dolar ödeme yapılması halinde toplam maliyet yaklaşık 1,23 trilyon dolara ulaşacak.
Bu rakam, Kovid-19 pandemisi sırasında ABD hükümetinin vatandaşlara yaptığı doğrudan ekonomik destek ödemelerinin toplamını da geride bırakabilir.
ABD Sayıştayı’nın verilerine göre federal hükümet, 2020 ve 2021 yıllarında yaklaşık 165 milyon Amerikalıya üç ayrı tur halinde toplam 931 milyar dolarlık doğrudan ekonomik destek sağladı.
Pandemi dönemindeki ödemelerin ilk turunda uygun vatandaşlara 1.200 dolar, ikinci turunda 600 dolar, üçüncü turunda ise 1.400 dolara kadar ödeme yapılmıştı.
Trump’ın planının mevcut kapsamıyla hayata geçirilmesi halinde yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık bir kaynak gerektirmesi, programın ekonomik boyutunu daha da dikkat çekici hale getiriyor.
Kaynak gümrük gelirleri olacak
Trump, 5 bin dolarlık ödemelerin finansmanında gümrük vergilerinden elde edilen gelirlerin kullanılacağını söyledi.
ABD Başkanı, Amerikan halkına gümrük vergilerinden sağlanan gelirlerle finanse edilen doğrudan ödemeler yapılacağını açıkladı.
Trump daha önce de tarife gelirlerinin bir bölümünün vatandaşlara dağıtılması ve federal harcamalarda yapılacak tasarrufların “DOGE temettüsü” adı altında halka aktarılması yönündeki önerileri gündeme getirmişti.
Yeni teklifin hayata geçebilmesi için ise Kongre’nin rolü ve programın hangi yasal ve bütçesel çerçevede uygulanacağı önem taşıyor. Şimdilik Trump’ın açıkladığı 5 bin dolarlık ödeme, ABD’de seçim öncesi ekonominin en dikkat çekici vaatlerinden biri olarak öne çıkıyor.
