ABD’de sanal medya ve teknoloji devlerine yönelik açılan davalar, platformların kullanıcı üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi. Los Angeles’tan Kaliforniya’ya, Avustralya’dan San Mateo’ya uzanan süreçte mahkemeler, şirketlerin sorumluluklarını ve veri kullanım politikalarını sorguluyor.
Los Angeles’ta 17 yaşındaki bir genç, sanal medya platformlarının kendisini “dijital bağımlı hale getirdiği” iddiasıyla META ve YouTube’a dava açtı. Üç yıl süren yargılamanın ardından jüri, Mart ayında aldığı kararla şirketleri toplam 6 milyon dolar tazminata mahkûm etti.
ABD genelinde 1000’den fazla okul bölgesi, Instagram, YouTube, Snapchat ve TikTok’a karşı ortak dava açtı. Okullar, platformların çocukları kasıtlı olarak bağımlı hale getirdiğini ve bunun kamu düzenini bozduğunu öne sürüyor. Eğitim kurumları, sanal medyanın yarattığı zihinsel kriz nedeniyle ciddi kaynak ve bütçe kaybı yaşadıklarını belirtiyor. Şubat ayında başlayacak jüri duruşmalarında okulların lehine karar çıkması halinde, platformlara erişim yaş sınırları ve kullanım kurallarının kökten değişebileceği ifade ediliyor.
Kaliforniya ve Colorado öncülüğünde 29 eyalet, META’ya karşı yeni bir dava açtı. Şirket, 13 yaş altı çocukları koruyan federal yasaları ihlal etmekle suçlanıyor. Eyaletlerin davayı kazanması halinde META’nın, reşit olmayan kullanıcılardan topladığı verileri ve reklam hedefleme amacıyla kullanılan veri havuzunu tamamen silmek zorunda kalabileceği belirtiliyor.
San Mateo’da görülen davada 13 yaşındaki bir çocuk, META ve Snapchat’in tasarım ve güvenlik açıkları nedeniyle çevrim içi bir istismarcının hedefi haline geldiğini iddia etti. Şirketlerin davayı mahkeme dışı tahkime taşıma girişimi reddedildi. Bu davanın, yabancı kişilerin genç kullanıcılarla mesajlaşma yoluyla iletişim kurma imkânlarını sınırlayabilecek emsal niteliğinde sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.
Avustralyalı milyarder Andrew Forrest, Facebook’ta kendi adı ve görüntüsü kullanılarak yayılan sahte dolandırıcılık reklamlarını engellemediği gerekçesiyle META’ya dava açtı. META ise platformda yayımlanan içeriklerden sorumlu olmadığını savunarak, 1996 tarihli “230. Madde” kapsamında yasal koruma altında olduğunu belirtiyor. Ancak davanın sonucuna göre, internet şirketlerinin uzun süredir dayandığı bu yasal kalkanın zayıflayabileceği ifade ediliyor.
