Yeni yasa, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e, Rus vatandaşlarının başka ülkelerde gözaltına alınması, tutuklanması ya da yargılanması gibi durumlarda askerî güç kullanma yetkisi tanıyabilecek nitelikte görülüyor.
Gerekçe: “Yurt dışındaki Rus vatandaşlarını korumak”
Rusya Devlet Duması belgelerine göre yasa tasarısı, “Rusya’nın katılımı olmadan yabancı mahkemeler tarafından alınan kararlar nedeniyle Rus vatandaşlarının haklarının korunması” amacıyla hazırlandı.
Duma Başkanı Vyaçeslav Volodin, Batı yargısını hedef alarak, “Batı adaleti, Avrupalı yetkililerin dayattığı kararlara katılmayanlarla mücadele eden baskıcı bir makineye dönüştü” ifadelerini kullandı.
Volodin, bu koşullarda yurt dışındaki Rus vatandaşlarını korumak için mümkün olan her şeyin yapılması gerektiğini savundu.
Ukrayna ve Kırım hatırlatması
Ancak bu gerekçe, geçmişte Rusya’nın askeri müdahaleleriyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Putin yönetimi, 2014’te Kırım’ın ilhakı ve Ukrayna’nın doğusundaki müdahaleleri için de “Rusça konuşan nüfusu ve Rus vatandaşlarını koruma” argümanını kullanmıştı.
Benzer söylem, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya karşı başlattığı geniş çaplı savaşın gerekçeleri arasında da yer almıştı.
Bu nedenle yeni yasa, Moskova’nın komşu ülkelere yönelik olası askeri adımları için yasal bir kılıf oluşturabileceği yorumlarına neden oldu.
“Rusofobiye karşı önlem” savunması
Duma Savunma Komitesi Başkanı Andrey Kartapolov ise yasa teklifinin yurt dışında sürdüğünü öne sürdüğü “Rusofobi kampanyasına” karşı bir önlem olduğunu söyledi.
Kartapolov’a göre düzenleme, Rus vatandaşlarının başka ülkelerde siyasi gerekçelerle hedef alınmasına karşı koruma sağlamayı amaçlıyor.
Avrupa’da endişe artıyor
Yasa, Avrupa’da Rusya’nın komşu ülkeler için doğrudan askeri tehdit oluşturduğu yönündeki uyarıları güçlendirdi.
Moskova’nın Ukrayna’ya yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları devam ederken, bazı Rus hava araçlarının NATO bölgesiyle ilgili ihlal iddiaları da Avrupa ülkelerinde savunma kapasitesini artırma çağrılarını beraberinde getirdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de nisan ayında yaptığı açıklamada, Rusya’daki çevrim içi kısıtlamalar ve baskıcı önlemlerin yeni bir askerî seferberliğin ve olası yeni bir saldırının habercisi olabileceğini öne sürmüştü. Zelenski’ye göre bu saldırı Ukrayna’ya ya da Baltık ülkelerine yönelebilir.
Baltık ülkeleri ve İsveç alarma geçti
Rusya, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana Baltık ülkelerine yönelik birçok kez tehditkâr açıklamalarda bulundu. Bu nedenle bölgede güvenlik kaygıları artarken, Avrupa ülkeleri savunma ve istihbarat kapasitelerini yeniden gözden geçiriyor.
İsveç hükümeti de bu hafta, yurt dışından gelebilecek tehditlere odaklanacak yeni bir istihbarat ajansı kurma planını ilerleteceğini açıkladı. Bu adım, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sonrası Avrupa güvenlik mimarisinde yaşanan değişimin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
