Akaryakıt fiyatlarındaki artışların sınırlanmasına yönelik eşel-mobil sistemi yeniden devreye alındı. Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki yükselişin pompa fiyatlarına etkisi ÖTV üzerinden yapılacak ayarlamalarla azaltılacak.
Akaryakıt fiyatlarında uygulanacak eşel-mobil sistemi, Resmî Gazete’de yayımlanan kararla yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeye göre uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle akaryakıt fiyatlarına yansıyacak zamlar, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yapılacak düzenlemelerle sınırlandırılacak.
Sistem kapsamında, fiyat artışlarının pompa fiyatlarına doğrudan yansımaması için ÖTV tutarları artışın yüzde 75’i oranında azaltılacak. Böylece petrol fiyatları veya döviz kurundaki yükselişlerin akaryakıt fiyatlarına etkisinin sınırlanması amaçlanıyor.
Küresel gelişmelerle artan fiyatlar
Son dönemde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ile Hürmüz Boğazı’nda uygulanan geçiş ambargosunun petrol fiyatlarını yükselttiği belirtiliyor. Küresel piyasalardaki bu artışın akaryakıt fiyatlarına zam olarak yansıması beklenirken, motorin için planlanan 6,69 liralık zammın eşel-mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelendiği ifade edildi.
Eşel-mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin enflasyon üzerindeki etkisini azaltmayı hedefliyor. Uygulamada petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artışlar, ÖTV’de yapılacak indirimlerle dengelenerek pompa fiyatlarına doğrudan yansıtılmıyor. Fiyatların düşmesi durumunda ise ÖTV yeniden artırılarak daha önce yapılan indirimlerin dengelenmesi sağlanıyor.
Bu mekanizma ile kamu maliyesi üzerinden yapılan vergi ayarlamaları sayesinde tüketicinin ani fiyat artışlarından korunması ve enflasyon üzerindeki baskının sınırlandırılması hedefleniyor.
Türkiye’de eşel-mobil sistemi daha önce 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki yükselişler nedeniyle uygulamadan kaldırılmıştı.
