Rekabet Kurulu, Google’ın arama motorunda kullanıma sunduğu yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modu hizmetlerini mercek altına aldı. Alphabet Inc, Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.'den oluşan Google ekonomik bütünlüğü hakkında, söz konusu hizmetlerin rekabet kurallarını ihlal edip etmediğinin belirlenmesi amacıyla soruşturma açıldı. Rekabet Kurumunun internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre soruşturma, Google’ın arama hizmetleri kapsamında sunduğu yapay zeka özelliklerinin haber yayıncıları ve diğer içerik üreticileri üzerindeki etkilerini kapsıyor. Kurul, bu özelliklerin kullanıcıların bilgiye erişim alışkanlıklarını nasıl değiştirdiğini, yayıncıların internet sitelerine yönelen trafiği nasıl etkilediğini ve dijital içerik pazarındaki rekabet koşullarını incelemeye aldı.
Yapay zeka özelliklerinin yayıncı trafiğine etkisi inceleniyor
Ön araştırmada, Google'ın yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modu aracılığıyla kullanıcılara sunduğu yanıtların, internet kullanıcılarının bilgiye ulaşma biçimini değiştirdiği dikkate alındı. Özellikle yapay zeka tarafından oluşturulan özet ve yanıtların, kullanıcıların kaynak gösterilen haber sitelerine veya diğer içerik üreticilerinin internet sayfalarına tıklama ihtiyacını azaltıp azaltmadığı değerlendirildi. Bu durumun haber yayıncılarının ziyaretçi sayıları, reklam gelirleri ve dijital içerik faaliyetlerinden elde ettikleri ekonomik değer üzerindeki olası etkileri araştırma kapsamına alındı. Kurul, Google'ın yapay zeka hizmetlerinin yayıncıların ürettiği içeriklerden yararlanırken bu içeriklerin asıl sahiplerine yönelen internet trafiğini azaltıp azaltmadığını da incelemeye başladı.
Google ile yayıncılar arasındaki sözleşmeler mercek altında
Soruşturmanın önemli başlıklarından birini Google ile haber yayıncıları arasında içerik kullanımına ilişkin imzalanan sözleşmeler oluşturdu. Bu sözleşmelerde yer alan koşulların haksız sözleşme şartı niteliği taşıyıp taşımadığı araştırılıyor. Google'ın yayıncıların içeriklerini yapay zeka ön izlemelerinde ve yapay zeka modunda kullanmasına ilişkin uygulamalarının, içerik sahiplerinin ekonomik ve ticari çıkarlarını olumsuz etkileyip etkilemediği değerlendiriliyor. Ayrıca Google'ın haber yayıncılarının içeriklerini yapay zeka hizmetlerinde kaynak olarak seçmesi, bu içerikleri kullanması veya lisanslaması konusunda farklı yayıncılara farklı koşullar uygulayıp uygulamadığı da soruşturmanın kapsamına alındı. Kurul, söz konusu uygulamaların haber yayıncıları, diğer içerik üreticileri ve yapay zeka sohbet asistanları bakımından dışlayıcı etki oluşturup oluşturmadığını da inceliyor.
Google'a geçici tedbir uygulanacak
Rekabet Kurulu, soruşturma açılması kararının yanı sıra haber yayıncıları bakımından ayrımcı ve sömürücü davranışlara ilişkin mevcut emarelerin kuvvetli şüphe düzeyine ulaştığını tespit etti. Bu değerlendirme doğrultusunda Kurul, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ilgili hükümleri kapsamında Google'a yönelik geçici tedbir uygulanmasına karar verdi. Karar kapsamında Google'ın haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratmayacak koşullar oluşturması, içerik kullanımının ekonomik değerini yansıtacak bir sistem tesis etmesi ve yayıncıların içeriklerinin yapay zeka hizmetlerinde kullanılmasına ilişkin tercihlerini özgürce yapabilmesi gerekiyor. Özellikle haber yayıncılarının, içeriklerinin yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modunda kullanılmasına ilişkin tercihlerini, Google'ın diğer hizmetlerindeki görünürlüklerinden ve arama sonuçlarında indekslenmelerinden bağımsız biçimde kullanabilmeleri hedefleniyor. Böylece yayıncıların yapay zeka hizmetlerinde içeriklerinin kullanılmasına izin vermemeleri durumunda Google'ın diğer hizmetlerindeki görünürlüklerinin olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
