Türkiye Muhtarlar Federasyonu Genel Başkanı Ramazan Özünal, 19 Ekim Muhtarlar Günü kapsamında muhtarların yaşadığı sorunları, yetki ve sorumluluklarını, ekonomik haklarını ve beklentilerini Elips Haber'e değerlendirdi.
Muhtarların kendi güçlerinin farkında olması ve ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Özünal, hizmet anlayışının kişisel meselelerin önünde tutulması gerektiğini söyledi. Muhtarların devlet ile vatandaş arasında köprü görevi üstlendiğini belirten Özünal, muhtar adaylarının belirli kriterler doğrultusunda değerlendirilmesi ve seçim sürecinde ilçe seçim kurullarının daha etkin rol alması gerektiğini dile getirdi.
“Muhtarlar birlikte hareket etmeli”
Türkiye Muhtarlar Günü’nde muhtarların en önemli sorunu nedir?
Seçilmiş muhtar gücünü bilmiyor. Bu şu demek; muhtarın A partisi, B partisi gibi siyasi bir destek vererek seçilmez. Kanaat önderi kendi mahallesindeki, kendi köyündeki vatandaşlardır.
Muhtarlar birlikte hareket etmiyor. Diyelim ki bir ilde 100-150 tane muhtar varsa ve 10 tanesi bir yere, 10 tanesi bir yere giderse bu durum yanlıştır. Birlikten güç doğar. Bu herkes için geçerli bir durumdur. Birlikte hareket ettiğimiz zaman gücümüzü ortaya koyarız.
Muhtarlar, bürokraside kendi güçlerini kaybettiriyorlar. Ben 20 sene bilfiil muhtarlık yaptım. Adım attığın yerde, gittiğin yerde bilgi dağarcığının yüksek olması önemli. Muhtarlar, muhtarlıklarda hizmet için kafa yormalı. Neler yapılabilir, onlar düşünülmeli. Bunlar olduğunda bilinçli toplumu yaratmış oluruz. Bilinçli toplum da güçlü toplum demektir.
Şahsi meseleler, hizmet ile karıştırılmamalı. Şahsi meseleleri hizmetin önüne koyduğumuz zaman itibarımız da yok olmuş olur.
“Muhtar, devlet ile millet arasında bir köprüdür”
Muhtarlar, vatandaşların sorunlarını çözmek için yeterli yetki ve imkâna sahip mi?
İki türlü muhtarlık vardır. Bunlardan biri köy muhtarlığıdır. Köy muhtarları, 442 sayılı Köy Kanunu'na göre daha güçlüdür. Kendi ihtiyar heyeti ve karar defteri vardır. Bir diğeri ise mahalle muhtarlığıdır. Mahalle muhtarlarının görevleri arasında ikametgâh belgesi verme gibi işlemler bulunuyordu. Ancak her ikisi de devlet ile millet arasında bir köprüdür.
Şu anda mahalle ve köy muhtarlıklarında bazı evrak işlemleri kaldırıldı. Bu durum vatandaşlarda, “Muhtarların ne işi var, muhtarlıklar kapatılsın” tepkisine yol açıyor. Ancak durum bu kadar basit değil. Çünkü muhtar akil insandır, en akil insandır.
Muhtarlıklar dünyada azınlıktadır. Türkiye'de ilk muhtarlıklar 1830'larda kurulmuştur. Bu nedenle muhtarlıklar yerelde daha güçlüdür. Ancak makamlara beşerî ilişkilerle değil, seçilmiş olmanın gücüyle gidilmesi gerekir ki hizmetler daha iyi alınabilsin.
“Asgari ücrete ek olarak ödeme yapılmasını doğru bulmuyorum”
Ekonomik ve sosyal haklar konusunda muhtarların beklentileri neler?
Bu konuda yıllar önce çok çalışma yaptık. Plan ve Bütçe Komisyonlarına katıldık, Sayıştay ile görüştük. Sonuçta ülkemizde, Mecliste iradesi bulunan bütün insanların desteğiyle muhtarlar asgari ücret seviyesinde maaş almaya başladı.
Muhtarlık, rahmetli Süleyman Demirel'in de söylediği gibi, “gönüllülük işidir”.
Asgari ücrette her artış olduğunda muhtarların maaşları da aynı seviyede artıyor. Bunun dışında ek bir ücret verilmesini veya bu konuda talepte bulunulmasını doğru bulmuyorum.
Bunun dışında daha ne olabilir ki? Hizmet, hizmet, hizmet…
Bazı muhtarlar günün şartlarında “Şu kadar zam olmalı” gibi taleplerde bulunabilir. Ancak benim görüşüm, asgari ücrete ek olarak herhangi bir ödeme ya da artış yapılmaması yönündedir.
“Muhtar adayları ilçe seçim kurullarınca değerlendirilmelidir”
Federasyon olarak yetkililerden en acil hangi düzenlemenin hayata geçirilmesini istiyorsunuz?
Muhtar seçimlerinde, ilgili ilçelerde, illerde ve köylerde muhtar seçilecek kişilerin ilçe seçim kurulları tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
Bir milletvekili aday olduğunda “iyi hâl belgesi” araştırılıyor ancak muhtarlarda bu durum söz konusu değil. Bu yüzden bizim talebimiz, muhtar seçilecek kişilerin ilçe seçim kurulları tarafından değerlendirilmesi.
Bizim halkımız mahalle muhtarı seçerken ahbap-çavuş ilişkisini kullanıyor. Bu son derece yanlış bir durumdur.
Adaylar, ilçe seçim kurullarının vereceği karar doğrultusunda sıralanmalı ve buna göre aday olabilmeli. Örneğin, aday olacak kişi sabıkalı olmamalı.
Şu anda ilçe seçim kurullarında sayısız dosya var. Emniyette ve milletvekillerinde nasıl araştırmalar, soruşturmalar yapılıyorsa muhtarlık adayları için de bunlar yapılmalı.
