Selim Ercan
Elips TV’de Dursun Erkılıç’ın hazırlayıp sunduğu Karşıt Sinema programının ilk bölümünde, Türk sinemasında “politik film” kavramı ve Metin Erksan sineması ele alındı. Programın sürekli konuğu olan sinema eleştirmeni ve yazar Övünç Zaman, Metin Erksan’ı Türk sinemasının en keskin auteur’lerinden biri olarak tanımladı.
Zaman’a göre Erksan, sinemayı yalnızca hikâye anlatan bir eğlence alanı olarak değil, toplumun iktidar ilişkilerini açığa çıkaran bir düşünce zemini olarak kurdu. Yönetmenin filmlerinde hikâyenin çoğu zaman bir “taşıyıcı kabuk” işlevi gördüğünü belirten Zaman, asıl meselenin çatışmayı üreten düzenin kendisi olduğunu vurguladı.
Metin Erksan’ın sinemasında kötülüğün bireysel karakterlerden çok mülkiyet, kaynak ve iktidar ilişkilerinden doğduğunu ifade eden Zaman, “Erksan kötü adam icat etmez; kötülüğün üretildiği sistemi gösterir” dedi. Toprak, su, ev, namus ve itibar gibi unsurların Erksan sinemasında birer nesne değil, toplumsal düzenin şifreleri olduğunu belirtti.
Zaman, Erksan’ın klasik anlatı sinemasından ayrıldığı noktaya da dikkat çekti. Çatışmayı karakterlerin iç dünyasına değil, dışsal güç ilişkilerine yerleştiren Erksan’ın, bireysel kaderlerden çok bu kaderleri mümkün kılan mekanizmayı görünür kıldığını söyledi. “Metin Erksan’da hikâye ilerlemez, çatışma derinleşir” diyen Zaman, bu yaklaşımın yönetmeni bugünle hâlâ konuşabilir kıldığını ifade etti.
Programda ayrıca Erksan’ın mekân kullanımına da vurgu yapıldı. Evler, kapılar, bahçeler ve tarlaların yalnızca dekor değil, iktidarın somutlaştığı alanlar olarak kurgulandığı belirtildi. Övünç Zaman’a göre Erksan’ın kamerası bir aşkı değil, bir tahakküm düzenini izler; kadrajın geometrisi bile “meseleyi” seyircinin önüne koyar.
