Petrol fiyatları, Orta Doğu’da devam eden gerilim ve arz güvenliğine ilişkin endişeler nedeniyle yeni haftaya yükselişle başladı. Vadeli piyasalarda cuma günü 104,46 dolardan kapanan Brent petrolün varil fiyatı, 28 Eylül saat 06.00 itibarıyla 105,80 dolardan işlem gördü.
Böylece Brent petrolün varil fiyatında cuma kapanışına göre yaklaşık yüzde 1’lik yükseliş kaydedildi. Piyasalarda Orta Doğu’daki gelişmeler ve küresel petrol arzına ilişkin riskler yakından takip ediliyor.
Petrol neden yükseldi?
Petrol fiyatlarındaki yükselişte Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler etkili oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik son teklifini reddetti. Gelişme, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolunun yeniden açılmasına yönelik beklentileri zayıflattı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, daha önce yaptığı açıklamada Washington’ın İran’ın şartlarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın 7 gün içinde yeniden açılabileceğini ve ABD ile nükleer müzakerelerin yeniden başlayabileceğini belirtmişti.
İran’ın şartları arasında ABD’nin operasyonlarını sona erdirmesi, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması, ekonomik yaptırımların hafifletilmesi ve İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor.
Araghchi ayrıca İran’ın savaşa hazır olduğunu belirtirken, ülkesinin diplomasi kanalını açık tuttuğunu ve barış için fırsatların değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kızıldeniz hattı da yakından izleniyor
Petrol piyasasında arz güvenliğini etkileyebilecek bir diğer gelişme ise Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi oldu.
Füze ve insansız hava araçlarının etkisiz hale getirildiği açıklanırken, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin yanı sıra Yemen ve Kızıldeniz hattındaki gelişmeler de piyasaların gündeminde bulunuyor.
Küresel dizel arzında büyük kayıp
Orta Doğu’daki gelişmeler küresel dizel arzını da etkiliyor. Deniz taşımacılığını takip eden Kpler’in tahminlerine göre, Mart-Ağustos 2026 döneminde Orta Doğu’dan dizel arzı günlük 750 bin varil, Rusya’dan ise 361 bin varil azaldı.
Buna göre Orta Doğu ve Rusya’nın toplam dizel arzında, geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük ortalama 1,1 milyon varillik kayıp yaşandı.
Arzdaki düşüş, dizel ürün marjlarının petrol fiyatlarına kıyasla daha yüksek seviyelerde seyretmesine neden oldu.
Motorin fiyatı eylülde yüzde 20 arttı
Küresel dizel piyasasındaki gelişmeler Türkiye’de motorin fiyatlarına da yansıdı.
İstanbul Avrupa Yakası’nda ağustos ayını 77,46 TL’den tamamlayan motorinin litre fiyatı, 28 Eylül itibarıyla 93,46 TL’ye yükseldi.
Böylece motorinin litre fiyatı eylül ayında yaklaşık 16 TL artarken, aylık yükseliş oranı yüzde 20 seviyesine ulaştı.
Petrol fiyatlarının seyri, küresel dizel arzındaki gelişmeler ve Orta Doğu’daki jeopolitik riskler, önümüzdeki dönemde akaryakıt fiyatlarının yönü açısından belirleyici olmaya devam edecek.
