Sigara ve tütün ürünlerinin satışına yönelik yeni bir düzenleme hazırlığı gündemde. AK Parti’nin üzerinde çalıştığı kanun teklifi taslağına göre market, büfe, bakkal ve tekel bayileri dahil sigara satışı yapılan tüm fiziki noktalarda Elektronik Yaş Doğrulama Sistemi uygulanacak.
Düzenlemeyle birlikte sigara almak isteyen kişilerin yaş kontrolü dijital ortamda gerçekleştirilecek. Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulacak karekodun telefonla okutulmasının ardından alıcının 18 yaşını doldurup doldurmadığı sistem üzerinden kontrol edilecek.
Sigara satışında kimlik kontrolü dijitalleşecek
Sabah gazetesinin aktardığı bilgilere göre taslakta, sigara satış noktalarında elektronik yaş doğrulamasının zorunlu tutulması öngörülüyor. Alıcının yaşı, T.C. kimlik numarası üzerinden güvenli bir yazılımla sorgulanacak.
Sistem, kişinin yasal yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını anlık olarak kontrol edecek. Yaş şartının sağlanması durumunda satışa onay verilecek. Böylece mevcut kimlik kontrolünün yerini dijital doğrulama sistemi alacak.
Satıcı alıcının kişisel bilgilerini göremeyecek
Elektronik Yaş Doğrulama Sistemi’nde sigara almak isteyen kişi, Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulacak karekodu cep telefonuyla okutacak. Sorgulama sonucunda satış noktasındaki ekranda yalnızca alıcının 18 yaşını doldurduğuna ilişkin onay bilgisi gösterilecek.
Taslağa göre satıcılar alıcının adı, soyadı veya doğum tarihi gibi kişisel bilgilerine erişemeyecek. Habertürk’ün 19 Ekim 2026 tarihli haberinde ise değerlendirilen modeller arasında sigara paketi okutulduğunda yazar kasanın yaş onayı istemesi ve kısa süreli, tek kullanımlık karekod uygulamaları da yer aldı.
18 yaş altına sigara satan işletmelere ruhsat yaptırımı
Düzenleme kapsamında 18 yaşından küçüklere tütün ürünü sattığı belirlenen işletmelere yönelik yaptırımların da ağırlaştırılması planlanıyor.
Taslakta, bu işletmelerin ruhsatlarının belirli bir süreyle askıya alınabilmesi öngörülüyor. İhlalin tekrarlanması halinde ise işletmenin ticari faaliyetinin geçici olarak durdurulması gündeme gelebilecek.
Mevcut mevzuatta da 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışı yasaklanmış durumda. Yeni düzenlemeyle bu yasağın denetlenmesinde dijital doğrulama sisteminin kullanılması hedefleniyor.
Türkiye’de yılda 8,5 milyar paket sigara tüketiliyor
Sağlık Bakanlığı bürokratlarının AK Parti grubuna yaptığı sunuma göre Türkiye’de yılda yaklaşık 8,5 milyar paket sigara tüketiliyor. Hazırlanan düzenlemeyle özellikle çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin zorlaştırılması amaçlanıyor.
Sigara düzenlemesi ne zaman yürürlüğe girecek?
Elektronik yaş doğrulamasını da içeren tütün düzenlemesi henüz kanun teklifi olarak TBMM’ye sunulmadı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 10 Ekim 2026’da teklifin birkaç hafta içinde Meclis’e geleceğini açıklamıştı.
Basına yansıyan son bilgilere göre bütçe görüşmeleri nedeniyle teklifin Meclis’e sunulmasının yeni yıla kaldığı ve Ocak-Şubat 2027 döneminde gündeme gelmesinin beklendiği belirtiliyor. Düzenlemenin yürürlük tarihi ve sistemin uygulanmasına ilişkin kesin takvim ise henüz açıklanmadı.
Daha önceki hazırlıklarda sigara satışlarının HES koduna benzer bir sistemle izlenmesi de gündeme gelmişti. Mayıs 2026’da basına yansıyan taslakta 2040 yılından itibaren tütün satışının tamamen yasaklanması, nakit ödemenin kaldırılması ve cezaların artırılması gibi öneriler de yer almıştı.
