Kanserle mücadelede hayati öneme sahip olan ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödeme listesinde yer almayan "akıllı ilaçlar" konusunda Yargıtay, kanser hastalarını ve yakınlarını bir kez daha üzecek karara imza attı.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin sadece doktor raporunu yeterli görmeyerek "bilimsel filtre" şartı getirdiğini duyurdu.
Karakaş’ın aktardığına göre Yargıtay, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına atıf yaparak devletin mali imkanlarına vurgu yaptı.
Kararda, "Her türlü sağlık hizmetinin ücretsiz olması arzu edilse de bu durum devletin mali kaynaklarıyla doğrudan ilişkilidir. Her ilaç bedelinin sınırsızca ödenmesi, sistemin finansal sürdürülebilirliğini yok edebilir" denildi.
Bu gerekçeyle, sosyal devlet ilkesi bütçe kısıtlılığına takılırken, parası olmayanın sağlık hakkı da ancak belli şartlarda korunacak.
İsa Karakaş, mahkemelerin artık bir ilacın ödenmesine karar verebilmesi için şu dört temel şartın oluşmasını bekleyeceğini ifade etti:
FAZ ÇALIŞMALARI TAMAMLANMALI İlacın güvenilirliği dünya ve Türkiye genelinde (Faz 1-4 süreçleri) tescilli olmalı.
KİŞİYE ÖZEL GENETİK UYGUNLUK: Hastanın genetik yapısının (PD-L1 seviyesi gibi) ilaca uygun olduğu testlerle netleşmeli.
GEÇİCİ DEĞİL, SÜREKLİ FAYDA: İlacın sadece yaşam kalitesini artırması yetmeyecek; hastayı "sürekli olarak" iyileştireceğine dair uzman heyet raporu şart olacak.
SGK İLAÇLARININ YETERSİZLİĞİ: Mevcutta SGK tarafından ödenen ilaçların hastada işe yaramadığı ispatlanmak zorunda kalacak.
Kararın hem hasta hem de kurum açısından sonuçlarını değerlendiren Karakaş, "Bu karar ile tedavi hakkı güvence altında görünse de artık her yeni ilaç her hastaya ödenir dönemi kapandı. Bilimsel temeli zayıf veya deneme aşamasındaki ilaçlar için SGK kasasından kontrolsüz harcama yapılmasının önüne geçildi" dedi.
