Irak’ta 11 Kasım 2025’te yapılan genel seçimlerin ardından hükümet kurma çalışmaları devam ederken, Başbakan Muhammed Şiya Sudani’nin başbakanlık adaylığından çekildiği açıklandı. Karar, mevcut siyasi krizin aşılması amacıyla alındı.
Ekim 2022’den bu yana başbakanlık görevini yürüten Muhammed Şiya Sudani’nin, başbakanlık adaylığından çekilerek eski başbakanlardan Nuri el Maliki’nin önünü açtığı bildirildi. Ancak yeni hükümetin kurulabilmesi için öncelikle cumhurbaşkanının seçilmesi gerekiyor.
Adaylıktan çekilme kararını, Sudani liderliğindeki İmar ve Kalkınma İttifakı’nın Sözcüsü Firas Meslemavi duyurdu. Meslemavi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, kararın siyasi tıkanıklığı aşmak amacıyla ittifak içinde oy birliğiyle alındığını söyledi. Meslemavi, güçlü bir ismin desteklenmesi yönünde uzlaşmaya varıldığını belirtti.
Koordinasyon Çerçevesi kapsamında Sudani ile Nuri el Maliki arasında uzlaşı sağlanmasının hedeflendiğini ifade eden Meslemavi, Sudani’nin sahip olduğu siyasi tecrübe doğrultusunda sürecin önünü açmak için adaylıktan çekildiğini aktardı. Meslemavi ayrıca, İmar ve Kalkınma İttifakı’nın kurulacak yeni hükümette yer alacağını ve karar alma süreçlerinde etkin bir rol üstleneceğini ifade etti.
Irak Parlamentosu’nda, İmar ve Kalkınma İttifakı’nın 45 milletvekili bulunurken, Nuri el Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu 30 sandalyeye sahip. Hükümet kurma sürecinin, cumhurbaşkanlığı seçiminin ardından netlik kazanması bekleniyor.
Cumhurbaşkanı yarışında Kürtler ilk kez rekabet edecek
Irak Anayasası’na göre, yeni parlamentonun seçilmesinin ardından cumhurbaşkanının seçilmesi gerekiyor. Bu nedenle kısa süre içinde cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılması bekleniyor.
Bir adayın cumhurbaşkanı seçilebilmesi için, ilk turda parlamento üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun (220 oy) desteği gerekiyor. İlk turda bu çoğunluk sağlanamaması halinde, en çok oyu alan iki aday ikinci tura kalıyor ve ikinci turda en fazla oyu alan aday Irak’ın yeni Cumhurbaşkanı seçiliyor. Cumhurbaşkanı, başbakanı görevlendirme yetkisine sahip.
Ülkede teammüler gereği Cumhurbaşkanı koltuğu Kürtlerde kalıyor. Bu yıla kadar YNK adayını destekleyen KDP, bu kez ise cumhurbaşkanlığı seçiminde tavrını değiştirdi ve aday olarak Dr. Fuad Hüseyin ve Nevzad Hadi'nin isimlerini açıkladı. Şimdiye kadar Cumhurbaşkanlığı koltuğunu elinde tutan YNK’nin resmi adayı ise Nizar Amedi oldu. YNK’den seçilen mevcut Cumhurbaşkanı Latif Reşid de yeniden aday olduğunu açıkladı bağımsız aday olarak yarışması bekleniyor.
