İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı’nın hazırladığı 38 sayfalık “Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkisi” raporunda, çocukların dijital mecralarda maruz kaldığı risklere ilişkin dikkat çekici tespitlere yer verildi. Raporda özellikle “istemsiz bekarlar” olarak tanımlanan “Incel” topluluklarının çocuklar ve gençler üzerindeki etkisine vurgu yapıldı.
Raporda, “Çocuklara yönelik çevrimiçi riskler bakımından örnek vaka olarak ‘istemsiz bekarlar’ öne çıkıyor. Yani ‘karşı cinsle iletişim kuramayan bireyler’ veya ‘karşı cinsle, cinsel veya romantik ilişki yaşamayanların’ dijital mecralar üzerinden ‘kadınlara yönelik öfke ve ayrımcılıkla dolu, erkek egemen bir alt kültüre’ dönüştüğü gözlenmekte” denildi.
Hürriyet'te yer alan habere göre; dijital mecralardaki Incel gruplarında “erkeğin mutlak üstünlüğü, tecavüzü meşrulaştırma, kendine acıma, kendinden nefret etme, ırkçılık” gibi söylemlerin öne çıktığı belirtilirken, “901 Grubu, Gulyan Grubu, C31K-C7K (Cehennemin 7 katı), İsrail Duyurular” gibi yapılanmalarda çocuklara yönelik zorbalık, cinsel taciz, tehdit, şantaj, kredi kartı kopyalama, kişisel verileri ele geçirme, hayvanlara şiddet ve dini değerlere hakaret gibi suçların işlendiğinin tespit edildiği aktarıldı. Bu gruplarla bağlantılı gözaltına alınan kişilerin çoğunun 18 yaşından küçük olduğu kaydedildi.
Raporda, Türkiye’de son dönemde yaşanan bazı şiddet olaylarının faillerinin dijital mecralar üzerinden “Incel” benzeri akımların psikolojik etkisi altında kaldıklarının değerlendirildiği, bu kişilerin özellikle Discord ve Telegram gibi uygulamalar üzerinden iletişim kurduklarının belirlendiği vurgulandı.
Türkiye’de de azımsanmayacak sayıda Incel üyesi bulunduğu belirtilen raporda, diğer ülkelerdeki örneklerden farklı olarak “yoksulluk” unsurunun öne çıkarıldığı vurgulandı. Grupların, “yoksul” ve “çirkin” olmalarını kadınlarla ilişki kuramamalarının temel nedeni olarak gördükleri aktarıldı.
Raporda sosyal medyanın çocukların sosyal ilişkileri üzerindeki etkilerine de dikkat çekildi. “Sosyal medyanın birincil etkilerinden biri, kişilerin sosyal ilişkilerinde meydana gelen değişiklikler. Yüz yüze iletişim becerilerini olumsuz yönde etkilerken, empati eksikliği gibi sorunlara yol açıyor” denilen raporda, dijital bağımlılık, siber zorbalık, çevrim içi taciz, dezenformasyon, radikalleşme ve mahremiyet ihlallerinin çocuklar açısından ciddi risk oluşturduğu bildirildi.
Raporda ayrıca, “İstemsiz bekarlar” gruplarına üye olan bireylerin intihar girişimlerinde “yanında birilerini daha götürme düşüncesi” taşıdığı ve kitlesel saldırı eylemlerine yönelebildiğinin altı çizildi. İstanbul’da 2024 yılında iki kadını öldüren Semih Çelik’in kişisel eşyalarında Incel gruplarına ait materyaller bulunduğu ve dijital platformlar üzerinden bu yapılarla bağlantısının tespit edildiği bilgisine yer verildi.
Çocukların korunmasına yönelik öneriler sıralandı
Raporda çocukların korunmasına yönelik öneriler de sıralandı. Buna göre çocukların sosyal medya kullanım sürelerinin sınırlandırılması, canlı yayında ödeme gibi çevrim içi faaliyetlerin engellenmesi, aşırı kullanımı sınırlayan uygulamaların telefonlara yüklenmesi ve güvenli internet hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerildi.
Ayrıca medya okuryazarlığı derslerinin eğitim müfredatına eklenmesi, öğretmenler ve çocuklarla çalışan kişilere bölgesel ve kültürel farklılıklara göre eğitim verilmesi, ebeveyn kontrolü ve uygunsuz içerik filtrelerinin yaygınlaştırılması gerektiği ifade edildi.
