Rusya-Ukrayna Savaşı'nın şiddetlenebileceği ve dünyanın en önemli tahıl üretim bölgelerinden birinden yapılan sevkiyatların daha fazla sekteye uğrayabileceği endişeleri, buğday fiyatlarını yükseltti.
Chicago'da işlem gören buğday vadeli kontratları, önceki seansta yüzde 6,4 değer kazanmasının ardından yüzde 2,6'ya varan artışla Temmuz 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Buğday fiyatlarındaki aylık yükseliş, Karadeniz'deki sevkiyat sorunlarının etkisiyle yüzde 19'a ulaştı.
Bloomberg'in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, barış anlaşmasına yönelik müzakerelerin çıkmaza girdiği değerlendirmesinde bulunan Rusya, altyapı hedeflerinin de dahil olduğu Ukrayna'ya yönelik saldırılarını artırmaya hazırlanıyor.
Savaş nedeniyle limanlar ve tahıl terminalleri zarar görürken, dünyanın önde gelen tahıl ihracat bölgelerinden yapılan sevkiyatlar da önemli ölçüde azaldı.
Buğday fiyatlarındaki yükseliş, küresel tahıl piyasasında son dönemde görülen görünümden belirgin bir ayrışmaya işaret ediyor. Bol arz nedeniyle bir süredir baskı altında kalan fiyatlar, Karadeniz'deki gelişmelerle yeniden yükselişe geçti.
Rusya ve Ukrayna, küresel buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını gerçekleştiriyor. İki ülke aynı zamanda önemli miktarda arpa, mısır ve ayçiçeği yağı ihracatı yapıyor.
Bu durum, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle artan enerji ve ulaştırma maliyetleriyle karşı karşıya bulunan tüketicilerin yeni bir gıda enflasyonu dalgasıyla karşılaşabileceğine yönelik endişeleri artırıyor.
Advantage Grain Genel Müdürü Chris Nikolaou, çatışmaların şiddetlenmesi durumunda piyasanın lojistik kısıtlamalardan ciddi biçimde endişe duyduğunu belirtti.
Nikolaou, Karadeniz'deki sorunun çözülememesi ve gemilerin güvenliği üzerindeki tehdidin ortadan kalkmasıyla deniz taşımacılığına erişimin iyileşmemesi halinde fiyatlardaki yükselişin sürebileceğini ifade etti.
Ukrayna Tarım Bakanlığı verilerine göre, ülkenin bu sezon gerçekleştireceği tarım ürünleri ihracatının önceki tahminlere kıyasla yarıdan fazla azalması bekleniyor.
Rusya'nın buğday ihracatının ise ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 50'den fazla düşeceği öngörülüyor.
Buğdaydaki yükselişin yanı sıra mısır fiyatları, çarşamba günü yüzde 2,5 yükselmesinin ardından sınırlı geriledi.
Karadeniz'deki arz sıkıntısının etkileri vadeli işlem piyasalarıyla sınırlı kalmıyor.
Rusya ve Ukrayna, özellikle Orta Doğu, Afrika ve Asya ülkelerinin önemli tahıl tedarikçileri arasında yer alıyor. Çok sayıda ithalatçı, yılın bu döneminde bölgeden gelen görece ucuz tahıla bağımlı bulunuyor.
Karadeniz kaynaklı arzın azalması üzerine ithalatçı ülkeler, Avustralya ve Arjantin gibi daha uzak pazarlardan daha pahalı ürün tedarik etmeye yöneliyor. Daha uzun mesafeli tedarikin maliyetleri artırarak tüketici fiyatlarına da yansıması bekleniyor.
Nikolaou, Rusya ve Ukrayna'nın genel olarak düşük maliyetli tedarikçiler olduğuna dikkati çekerek, bu ülkelerin arzının büyük bölümünün kullanılamaz hale gelmesinin tüketicileri daha zor bir durumda bıraktığını kaydetti.
