AK Parti’de yeni anayasa hazırlıkları devam ederken, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bazı yönlerinin değiştirilmesine yönelik çalışmalar da gündeme geldi. Parti içindeki bazı kurmayların hazırladığı raporlarda, mevcut sistemin tamamen ortadan kaldırılması yerine kapsamlı bir revizyon yapılması önerildi. Çalışmalarda özellikle TBMM’nin yetkilerinin güçlendirilmesi, bakanların milletvekilleri arasından atanması ve Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu’na devredilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Ekonomi Gazetesi’nden Besti Karalar’ın haberine göre, AK Parti’de hazırlanan çalışmalarda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin temel yapısının korunması, ancak Meclis’in yasama ve denetim gücünün artırılması yönünde düzenlemeler yapılması planlandı.
Bakanlar Meclis'ten seçilecek
AK Parti’de hazırlanan raporlara göre yeni düzenlemede bakanların milletvekilleri arasından atanması planlanıyor. Bakanların milletvekilliği görevleri devam edecek ancak TBMM Genel Kurulu ve komisyonlardaki oylamalarda oy kullanamayacaklar. Bakanların sorumlu oldukları alanlara ilişkin yasa tekliflerinin komisyon ve Genel Kurul görüşmelerine katılması ise zorunlu hale getirilecek. Bu düzenlemeyle bakanların hem milletvekili kimliklerini korumaları hem de yürüttükleri bakanlıkların faaliyetleriyle ilgili Meclis çalışmalarına doğrudan katılmaları hedefleniyor.
Düzenli Meclis denetimi
Çalışmada, bakanların TBMM tarafından düzenli şekilde denetlenmesine yönelik yeni bir mekanizma da öngörülüyor. Buna göre bakanların ayda iki kez Genel Kurul’da milletvekillerinin sözlü soru önergelerini yanıtlaması planlanıyor. Ayrıca 15 günde bir salı günü, bir saatlik denetim oturumları yapılması öneriliyor. Her ay iki bakanın Genel Kurul’daki denetim oturumlarına katılarak milletvekillerinin sorularını yanıtlaması, her yasama döneminde ise tüm bakanların en az bir kez bu oturumlara katılması zorunlu hale getirilecek. Bu modelle birlikte Meclis’in yürütme üzerindeki denetim mekanizmasının güçlendirilmesi ve bakanların milletvekilleri karşısında daha düzenli şekilde hesap vermesi amaçlanıyor.
Bazı yetkiler devredilecek
AK Parti’li kurmayların hazırladığı çalışmada, Cumhurbaşkanı’nın mevcut bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu’na devredilmesi de öngörülüyor. Buna göre bazı kararların Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından birlikte imzalanması, bazı kararların ise yalnızca Bakanlar Kurulu’nun imzasıyla yayımlanması planlanıyor. Bu düzenlemeyle yürütme yetkisinin kullanımında Bakanlar Kurulu’nun rolünün artırılması ve karar alma süreçlerinde daha kolektif bir yapıya geçilmesi hedefleniyor.
Müsteşarlık modeli geliyor
Raporda, bakan yardımcılığı sistemine ilişkin değerlendirmeler de yer alıyor. AK Parti içinde bakan yardımcılarının beklenen performansı göstermediğine yönelik eleştiriler artarken, bu makamların kaldırılması ve müsteşarlık sisteminin yeniden hayata geçirilmesi öneriliyor. Yeni modelin hayata geçirilmesi halinde bakanlıklardaki bürokratik yapılanmada da değişiklik yapılacak. Bakanlıkların idari işleyişinde müsteşarlık modelinin yeniden uygulanması gündeme gelecek.
"Yeni Anayasa 400 oyla çıkar"
AK Parti’li kurmaylar, yeni Anayasa değişikliğinin TBMM’de kabul edilmesine ilişkin değerlendirmelerinde, “Terörsüz Türkiye” hedefi kapsamında çerçeve yasanın 467 oyla kabul edilmesinin Meclis’te yeni bir siyasi atmosfer oluşturduğunu ifade etti. “Terörsüz Türkiye hedefinde 467 gibi rekor bir oyla kabul edilen çerçeve yasanın ardından, Meclis’te yeni bir atmosfer ortaya çıktı.” diyen kurmaylar, yeni anayasa değişikliğinin de Meclis’ten yüksek oyla geçeceği değerlendirmesini yaptı. AK Parti’li kurmaylar, “Yeni bir anayasa değişikliği 467 oy oranını yakalamasa da 400’ü aşkın bir oyla kabul edilir. Bu atmosferi değerlendirmeliyiz. Sistemi nasıl revize ederiz, onun üzerinde çalışıyoruz. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi tamamen değişmeyecek ama özellikle Meclis’te gözle görülür bir revizyon söz konusu olacak. Sistemin revize edilmesini 25. Yılı Vizyon Belgemize de koyduk” ifadelerini kullandı.
Hazırlanan çalışma, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin tamamen değiştirilmesi yerine TBMM’nin yetkilerinin artırıldığı, bakanların Meclis içinden seçildiği, yürütmenin Meclis tarafından daha düzenli denetlendiği ve Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu ile paylaşıldığı yeni bir model oluşturulmasını öngörüyor.
