Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün (Transparency International) açıkladığı 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI) sonuçlarına göre Türkiye, endekste 31 puan alarak 124’üncü sırada yer aldı. Türkiye, bir önceki yıl açıklanan 2024 endeksinde 34 puanla 107’nci sıradaydı. Böylece Türkiye, son bir yılda 3 puan kaybederek 17 basamak geriledi.
DW Türkçe’den Pelin Ünker’in derlediği habere göre endeks, 182 ülkeyi kamu sektöründeki yolsuzluk algısına göre sıralıyor. CPI’da ülkeler 0 ile 100 arasında puanlanırken, 0 puan yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 puan ise yolsuzluktan arınmış bir kamu sektörünü ifade ediyor.
Türkiye, en sert gerileyen ülkeler arasında
Uluslararası Şeffaflık Örgütü raporunda, 2012’den bu yana 50 ülkede kayda değer bir gerileme yaşandığına dikkat çekildi. Rapora göre en sert düşüşlerin görüldüğü ülkeler Türkiye (31 puan), Macaristan (40 puan) ve Nikaragua (14 puan) olarak sıralandı.
Raporda, "Bu tablo, demokratik gerileme, çatışmalar, kurumsal kırılganlık ve yerleşik patronaj ağlarının beslediği, bütünlüğü korumaya yönelik mekanizmalarda on yıla yayılan yapısal bir zayıflamaya işaret ediyor" ifadelerine yer verildi. Bu gerilemelerin keskin ve kalıcı olduğu, yolsuzluğun siyasal ve idari yapılara derin biçimde yerleşmesi nedeniyle tersine çevrilmesinin son derece zor olduğu vurgulandı.
Endekste Türkiye ile aynı puanı alan ülkeler Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan oldu.
Türkiye’nin puanı 2013’ten bu yana düşüşte
Endeksin geçmiş verileri incelendiğinde, Türkiye’nin 2013 yılında 50 puan ile en yüksek seviyesine ulaştığı görülüyor. Bu tarihten sonra başlayan düşüşle birlikte Türkiye, 2025’te aldığı 31 puanla, 2013 seviyesinin 19 puan altında kaldı.
Türkiye’nin skoru;
2014’te 45,
2015’te 42,
2016’da 41 puana geriledi.
Son 10 yılda toplam 10 puanlık bir düşüş yaşandı. Türkiye, 2020’de 40, 2021’de 38, 2022’de 36, 2023 ve 2024’te ise 34 puan aldı.
2024’te Türkiye’nin puanı değişmemesine rağmen sıralamasının yükselmesi, kendisinden önce yer alan bazı ülkelerin puan kaybetmesinden kaynaklanmıştı. Ancak 2025 endeksinde, Mısır hariç bu ülkelerin tamamı puanlarını artırarak yeniden Türkiye’nin önüne geçti ya da Türkiye ile aynı puanı aldı.
Demokrasilerde de gerileme var
Uluslararası Şeffaflık Örgütü’ne göre yolsuzlukla mücadelede genellikle daha güçlü kabul edilen demokrasilerde de kaygı verici bir gerileme yaşanıyor. Bu eğilim; ABD, Kanada ve Yeni Zelanda’dan, Birleşik Krallık, Fransa ve İsveç başta olmak üzere Avrupa’nın farklı bölgelerine kadar uzanıyor.
Endeks sonuçlarına göre ABD, bugüne kadarki en düşük puanına gerileyerek düşüşünü sürdürdü. Örgüt, ABD’de siyasi iklimin uzun süredir bozulduğuna dikkat çekerken, son verilerin ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden sonra yaşanan gelişmeleri tam olarak yansıtmadığı değerlendirmesini yaptı.
Raporda ayrıca, Yurtdışı Yolsuzluk Faaliyetleri Kanunu’nun (FCPA) uygulanmasının geçici olarak durdurulmasının ve yaptırım gücünün zayıflatılmasının, yolsuzluğa göz yumulduğu yönünde bir sinyal olarak algılandığı belirtildi.
“Tamamen temiz ülke” sayısı azalıyor
2025 endeksine göre, bir dönem “temiz yönetimin ölçütü” kabul edilen 80 puanın üzerinde kalan ülke sayısı, on yıl önce 12 iken bu yıl 5’e düştü. İlk sıralarda Danimarka, Finlandiya, Singapur, Yeni Zelanda ve Norveç yer aldı.
Raporda, CPI’da yüksek puan almanın yolsuzluğun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediği de vurgulandı. Bazı üst sıralardaki ülkelerin, sınır ötesi finansal akışları kolaylaştırarak başka ülkelerdeki yolsuzluğu dolaylı biçimde beslediğine dikkat çekildi.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yönetim Kurulu Başkanı François Valerian, DW’ye yaptığı açıklamada, "Bazı hükümetler artık yolsuzlukla mücadeleyi bir öncelik olarak görmüyor" ifadelerini kullandı. Valerian, hükümetlerin bu alanda yapılması gerekenlerin tamamlandığı yanılgısına kapıldığını belirtti.
Rapora göre son endeks, dünyanın büyük bölümünde yolsuzluğun hâlâ ciddi ve yaygın bir sorun olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
