TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde çalışan Çocuk Alt Komisyonu, aylar süren saha çalışmaları ve uzman görüşlerinin ardından dijital dünyada çocukları bekleyen tehlikelere ilişkin kapsamlı bir taslak raporu tamamladı. “Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehdit ve Riskler” başlığını taşıyan rapor, teknolojinin sunduğu imkânlardan çocukların güvenli şekilde yararlanmasını hedefliyor. Raporun, önümüzdeki günlerde üst komisyonun gündemine gelmesi bekleniyor.
Çocuk hattı dönemi
Taslak raporun en dikkat çekici önerilerinden biri, 18 yaş altındaki çocuklar için özel bir mobil iletişim hattı oluşturulması. Buna göre, filtreleme özelliklerine sahip “çocuk hattı” benzeri özel SIM kartlar devreye alınacak. Bu hatlar sayesinde çocukların zararlı içeriklere maruz kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Raporda ayrıca, sosyal medya platformlarında paylaşılan içeriklerin hedef yaş grubuna göre etiketlenmesinin zorunlu hale getirilmesi öneriliyor. Dijital dünyada içerik üreten çocukların, özellikle “fenomenleşme” sürecinde sömürülmemesi için de özel hukuki düzenlemeler talep ediliyor.
Gece kısıtlaması geliyor
Komisyonun üzerinde durduğu bir diğer başlık ise çocuklarda giderek artan dijital bağımlılık. Bu kapsamda, 18 yaş altı kullanıcıların internet erişiminin saat 22.00 ile 06.00 arasında otomatik olarak kısıtlanması ya da hızının düşürülmesi öneriliyor.
Sistemin etkili şekilde işlemesi için E-DEVLET ile entegre bir yaş doğrulama altyapısının kurulması planlanıyor. Böylece hem ailelerin denetimi kolaylaşacak hem de çocukların gece saatlerinde kontrolsüz biçimde internette vakit geçirmesinin önüne geçilecek.
Oyunlar sıkı denetimde
Çevrim içi oyunlar da raporda geniş yer buluyor. Çocuklara yönelik dijital oyunların, içerik ve etik açıdan denetlenmesi için “Bağımsız Oyun Değerlendirme Jüri Sistemi” kurulması teklif ediliyor.
Özellikle oyun içi satın alma, “ödül sandığı” ve rastgele kazanım gibi kumar alışkanlığına yol açabilecek mekanizmaların çocuk oyunlarında yasaklanması isteniyor. Bununla birlikte, yerli ve milli oyun platformlarının güçlenmesi amacıyla AR-GE desteklerinin artırılması da öneriler arasında yer alıyor.
Komisyon üyeleri, hazırlanan taslak raporun temel amacının çocukları dijital dünyadan koparmak değil, onları risklerden koruyarak güvenli bir dijital ortam oluşturmak olduğunun altını çiziyor.
