Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 20 Nisan 2026 tarihinde açıklanan 2025 yılı Yoksulluk ve Yaşam Koşulları verilerinin ardından Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na kapsamlı bir soru önergesi verdi.
Açıklanan verilerin artık bir “yoksulluk göstergesi” değil, çocuklar için doğrudan bir kriz durumu olduğunu vurgulayan Kaya, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye’de çocuk olmak, yoksulluğa doğmak anlamına getirildi. Genel nüfusta yoksulluk riski %27,9 iken, çocuklarda bu oran %36,8’e çıkıyor. Kız çocuklarımızda ise %37,8. Bu; her üç çocuktan birinin yoksulluğa ve sosyal dışlanmaya mahkûm edildiği kara bir düzendir. Bu durum yönetenler için bir istatistik olabilir. Ama bu ülkenin çocukları için bu, açlıktır, dışlanmadır, geleceksizliktir.”
OECD verilerine göre Türkiye’nin çocuk yoksulluğunda OECD ülkeleri arasında en kötü ikinci ülke, Avrupa’da ise en kötü durumda olduğunu hatırlatan Kaya, şunları söyledi:
‘’Bu tablo, sosyal devleti tasfiye eden anlayışın sonucudur. Çocuklar açken, yoksulluk derinleşirken, eşitsizlik büyürken; ‘çocuğun üstün yararı’ndan söz etmek mümkün değildir.”
Kaya açıklamasında, yaşanan tablonun açık bir sosyal politika çöküşü olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bir ülkede çocuklar yetişkinlerden daha yoksulsa, orada sosyal devlet çökmüştür. Kız çocukları daha derin yoksulluğa itilmişse, orada eşitlik yoktur. Milyonlarca çocuğun yoksulluk içinde büyümesini normalleştiremezsiniz. Bu iktidar, bu ülkenin geleceğini de kaybettiriyor.”
Çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimlerinin ekonomik krizle baltalandığını vurgulayan Kaya, okullarda bir öğün ücretsiz yemek talebini yineledi. 15 yaşındaki öğrencilerin %20’sinin haftada en az bir gün hiç yemek yemeden okula gittiği gerçeğini hatırlatarak Bakanlığa seslendi:
"Saray’ın günlük harcamalarına bütçe bulanlar, çocuklarımızın önüne bir kap sıcak yemek koymaktan acizdir. Bu bir tercih meselesidir ve siz tercihinizi çocuklarımızdan yana değil, şatafattan yana kullandınız."
Kaya, çocuk yoksulluğuna karşı acil ve somut adımlar atılması gerektiğini vurgulayarak; ücretsiz okul yemeği programı, doğrudan çocuk destekleri, kız çocuklarına yönelik özel politikalar ve eğitim alanında kapsamlı sosyal programların derhal hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
“Çocukların kaderi yoksulluk değildir. Ama bu kara düzen onları yoksulluğa mahkûm ediyor. Biz bu kara düzeni kabul etmiyoruz. Bu ülkenin çocukları için mücadele etmeye devam edeceğiz.” dedi.
Asu Kaya’nın sorularının tamamı şöyle:
1. Ülke genelindeki yoksulluk riski %27,9 iken, çocukların yoksulluk oranının neden yaklaşık 9 puan daha yüksek olduğunun gerekçesi Bakanlığınızca nasıl analiz edilmektedir? Çocukları yetişkinlerden daha fazla yoksullaştıran ekonomik ve sosyal mekanizmalar nelerdir?
2. Kız çocuklarının sosyal dışlanma riskinin (%37,8), erkek çocuklarından ve genel ortalamadan daha yüksek çıkması "toplumsal cinsiyet eşitliği" açısından nasıl değerlendirilmektedir? Bu uçurumu kapatmak için kız çocuklarına yönelik pozitif ayrımcılık içeren bir eylem planınız var mıdır?
3. TÜİK’in bu verileri ışığında, Bakanlığınızın 2026 yılı bütçesinde "çocuk yoksulluğu ile mücadele" kalemi için ayrılan miktar ne kadardır? Bu bütçenin kaçta kaçı doğrudan çocuğun beslenme ve eğitimine gitmektedir?
4. Uluslararası kuruluşların yayımladığı küresel çocuk yoksulluğu haritalarında Türkiye’nin yerinin düzeltilmesi için somut bir takviminiz mevcut mudur? %36,8’lik oranı tek haneli rakamlara düşürmek için hangi kısa vadeli "acil önlemleri" alacaksınız?
5. Sosyal dışlanma riski altındaki bu milyonlarca çocuğun gelişimsel takibi yapılmakta mıdır? Bu risk altındaki çocuklar için Bakanlığınızca özel bir destek sağlanmaktadır?
6. OECD verilerine göre her beş çocuktan biri haftada en az bir gün aç şekilde okula gitmektedir. Açlık yaşayan çocukların tespiti için hangi çalışmalar yapılmaktadır? Bu çocuklara düzenli ücretsiz beslenme desteği sağlanacak mıdır?
7. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğunlaşan çocuk yoksulluğuna karşı bölgesel eşitsizlikleri gidermek adına hangi özel politikalar yürütülmektedir?
8. Çocukların yoksulluk nedeniyle eğitimden kopmasını önlemek adına kaç öğrenciye burs, kırtasiye, ulaşım ve beslenme desteği sağlanmıştır?
9. Çocuk yoksulluğunu azaltmak amacıyla okulda ücretsiz yemek, kreş desteği, kira yardımı, gelir desteği ve sosyal konut projeleri konusunda yeni bir çalışma yapılmakta mıdır?
10. Bakanlığınız, Türkiye’de milyonlarca çocuğun yoksulluk içinde büyümesini bir sosyal politika başarısızlığı olarak görmekte midir? Görmüyorsa bu durumu nasıl açıklamaktadır?
